Tuesday, February 12, 2019

“මගේ දුව හොදින් ඉඳියි නේද මහත්තයෝ”



මේ ගෙවෙන්නේ කුමන දිනයක්දයි කීමට මම නොදනිමි. උදය ආහාරය ලැබී මේ වන විට වරුවක් පමණ ගතවී තිබේ. මගේ කාමරයේ මගේ තනියට තවත් අයෙක් සිටියි. ඔහු මෙතනට පැමිණ දැනට සතියක් පමණ ගත වුවත් ඔහු මා සමග මෙතෙක් වචනයක්වත් කතා කලේ නැත. මම ඔහුත් සමග කතා කිරීමට උත්සහ කල නමුත් ඔහුගෙන් එයට යහපත් ප්‍රතිචාරයක් ලැබුනේ නැහැ. ඔහුට මෙයට හුරු වීමට ටික කලක් යාවි. මම මෙතනට පැමිණි මුල් කාලයේ පෙන්වුයේත් මෙවන්ම හැසිරීමක්. මෙතනට ඇවිත් දැන් මාස තිහකටත් එහා නිසා දැන් මට මෙතන ගෙදර වගේ.

“මට ඔය වතුර එක දෙන්න" ඔහු මලානික ස්වරයකින් මගේ දකුණුපස පිහිටි මේසය මත තිබු වතුර ජෝගුව ඉල්ලුවේය. ඔහුගේ කටහඬ අසු පළමු අවස්ථාව මෙයයි. එසැනින්ම වතුර ජෝගුව ගෙන ඔහුට දුන්නෙමි. ඔහු එය ගෙන එක උගුරක් පමණක් බී ජෝගුව නැවත මට දුන්නේය.

“ඔයාගේ නම මොකක්ද?” කිසියම් සංවාදයකට මුල පිරීමට යයි සිතා මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි. නමුත් ඔහු එය නෑසුනාක් මෙන් අඩි දහයක් පමණ උසකින් තිබෙන කම්බි කුරු ගසා ඇති ජනේලය දෙස බලාගත් වනම බලාගෙන සිටියේය.

“ඔයා අයි මෙහෙට ආවේ?” මම උත්සාහය ඇත නොහැර ඔහුගෙන් පිළිතුරක් බලාපොරොත්තුවෙන් නැවතත් ඇසුවෙමි. නමුත් එයටත් ඔහු කිසිදු පිළිතුරක් නොදී මුනිවත රැකගෙන සිට ජනේලය දෙස බලාගෙන සිටියේය.

ඔහුගෙන් වචනයක්වත් නොඅසා කාලය ගතවුනි. තත්පර මිනිත්තු වී මිනිත්තු පැය වී දැන් දවල් ආහාරය ගන්නා වෙලාව දක්වා පැමිණ තිබේ. අදත් සුපුරුදු පරිදි තිබුනේ බත්, පරිප්පු සහ කරවල යි. මෙය මලබතක් වීමට අඩු වට්ටක්කා පමණි. මම මගේ මිත්‍රයත් සමග බත් බෙදාගැනීමට පෝලිමට වී සිටියෝය. මම ඔහුට ‘මගේ මිත්‍රයා' යැයි පැවසුවද ඔහුත් සමග මෙතෙක් එක වදනක්වත් කතා කර නැත. එම නිසා මම ඔහුට ‘මගේ මිත්‍රයා' යයි ආමන්ත්‍රණය කිරීම කෙතරම් උචිතයි ප්‍රශ්නාර්ථයකි. මට මෙහි කසිදු මිත්‍රයෙක් නොමැති නිසා මෙසේ නමට හෝ මිත්‍රයෙක් සිටීම මගේ සිතට සහනයක් ගෙනදෙයි.

මම කෑමට හිඳගත් ස්ථානයට එහා පැත්තෙන් මගේ මිත්‍රයා අසුන්ගත්තේය. කෑම පැය අවසන් වූ පසු අපි නැවතත් අපගේ කාමර වෙත පියනැග්ගෙමු.

“මගේ නම සරත්. දුවගේ මනුස්සයා මං අතින් නැතිවුනහඬයි මම මෙහාට ආවේ” අවසානයේ ඔහු කතා කිරීමට පටන් ගත නිසා එය මගේ සිතට මහත් න්දහසක් ගෙන දුන්නේය.

“මම සමන්. මම දැන් මෙහාට ඇවිල්ලා අවුරුදු දෙකහමාරක් විතර වෙනවා. තව අවුරුදු දහයක් විතර ඉතුරුයි” මම මා ගැන කීමට පටන් ගත්තෙමි.

“ඇයි ඔයා දුවගේ මනුස්සයව මැරුවේ?”

“ඒ මනුස්සයා කොහොමත් මගේ දුවට ගැලපුන කෙනෙක් නෙමේ. බදිද්දිත් මම ඒකට විරුද්ධ වුනා. දවසක් දුව ගෙදර නැති අතරේ වෙන ගෑනියෙක් එක්ක මට ඔය මනුස්සයව අතටම අහුවුනා. එවෙලේ මම ටිකක් බීලත් හිටියේ. එතනදී රණ්ඩුවක් වෙලයි මේ දේ උනේ.” යැයි මගේ මිත්‍රයා කීය. ඔහු එය පවසන විට ඔහුගේ මුවෙහි කිසිදු පසුතැවිල්ලක ලකුණක් නුදුටුවෙමි. මෙහි අනෙක් අයගේ පාපෝච්චාරණ අසා සිටිනවාට වඩා මෙය වෙනස් අත්දැකීමක්. සාමාන්‍යයෙන් පාපෝච්චාරණයකදී තමන් කල දේ ගැන පසුතැවිලි නොවන අය සිටින්නේ ඉතා කලාතුරකිනි. මගේ මිත්‍රයත් එයින් කෙනෙක්.

“මට හිතෙන විදිහට ඔයා කරපු දේ හරි. එහෙම මනුස්සයෙක් එක්ක කොහොම පවුල් කන්නද?” යයි කියමින් ඔහුගේ කීම මම සනාථ කර සිටියෙමි.

“ඔයා කොච්චර කාලයක් මෙහෙ ඉන්නවද?”

“මම අද විතරයි ඉන්නෙ. හෙට වෙනම කාමරයකට මාව මාරු කරයි. එතනින් සතියකට පස්සේ මාව එල්ලලා මරලා දායි. ගිය අවුරුද්දේ එල්ලුම් ගහත් ගෙනාවනේ” යැයි මගේ මිත්‍රයා මරණයට කිසිදු බියක් නොමැති අයෙක් සේ කිවේය.

“ඔයා මැරෙනවට බය නැද්ද?”

“මම මොකටද මැරෙනවට බය වෙන්නේ. මට බය එක දෙයක් ගැනයි. ඒ මගේ දුව ගැන. මට ඉන්නෙ එයා විතරයි. එයාට දැන් ඉන්නෙත් මම විතරයි. එයා ආයෙම කලින් කරගත්තා වගේ වැරද්දක් කරගත්තොත්”

“නෑ. එහෙම වෙන එකක් නෑ. එයා දැන් පාඩමක් ඉගෙනගෙනයි ඇත්තේ” යැයි ඔහුව අස්වැසීමට සිතා මම කීවෙමි.

“ මගේ දුව හිතන්නේ මම එයාගේ පවුල විනාශ කරා කියලා. එත් මම දැන් කිව්වා කියලා හිතාගන්න, එයා කවදාහරි මට පිං දෙයි මම මේ කරපු දේට” මගේ මිත්‍රයා දැඩි අධිෂ්ටනයකින් යුතුව කියා සිටියේය.

“එහෙනං ඒ නිසයි ඔයාගේ දුව ඔයා බලන්න ආවෙ නැත්තේ”

“ඔව්, දුව විතරක් නෙමේ ගමේ අයත් හිතන්නේ මමයි වැරදිකාරයා කියලා. එත් ගමේ මිනිස්සු හිතන විදිහ මට වැඩක් නැහැ. මම මැරෙන්න කලින් වතාවක් හරි දුව දකින්න තිබුනොත් ඇති.”

“ඔයාට දුවව ආයෙත් දකින්න පුළුවන් වෙයි කියලා මට හරියට කියන්න බැහැ. හැබැයි එයා කවදාහරි ඔයාව තේරුම් ගනීවි”

සංවාදය එතනින් එහාට ඇදී ගියේ නැත. ඔහුට තවත් කතා කිරීමට කැමැත්තක් නැති බව මට වැටහී ගිය අතර හේ රාත්‍රී ආහාරය ද ප්‍රතික්ෂේප කළේය. දිනය ගෙවී ගියේය.

මාස කිහිපයක් ගතවිය. මගේ කාමරයට තවත් අයෙක් මෙදින පැමිණියේය. හේ පැසුණු කොණ්ඩයක් සහිත අයෙක් වූ අතර ඔහුට තිබුනේ කෙසඟ සිරුරකි. ආ වෙලේ පටන් මොහු සිටියේ දැඩි කල්පනාවකිනි. කාමරයේ තිබුණු දැඩි නිහඩතාව බිඳීමට සිතූ මා ඔහුත් සමග කතා කිරීමට තීරණය කලෙමි.

“මම සමන්. ඔයා කව්ද? ඇයි මෙහාට ආවේ?”

එකවරම ඔහු මා දෙස බලා තත්පර කිහිපයක්ම ඒ අයුරින් සිටියේ ය. ඒ මගේ ප්‍රශ්න වලට උත්තර බැදීමෙන් පලක් නැහැ කියන්නා සේය. නමුත් අවසානයේ ඔහු නොසිතූ අයුරින් මුව විවෘත කළේය.

“මම ජගත්. හොරකන් කරලා ඒ ගෙදර ගැනිවත් මරුවා”

නමුත් මොහුව දුටු විට එවැන්නක් කල අයෙක් ලෙස කිසිසේත් පෙනෙන්නේ නැත. එමනිසා මම ඔහුගෙන් පැමිණි කාරණය ගැන තවත් ප්‍රශ්න කලෙමි. එවිට ඔහු;

“මේක මම කරපු දෙයක් නෙමේ. මගේ බෑනගේ වැඩක්. එයා ඉස්සරත් එහෙමයි. හැදෙයි කියලා හිතුවා. ඒත් හැදිලා නැහැ. මෙකෙන්වත් හැදෙයි.”

“ඉස්සරත් එහෙමනං ඔයාගේ දුවට එයාගෙන් දික්කසාදය අරගන්න තිබ්බනේ. ඔහොම ඉන්නකොට දීග කන්න පුළුවන්යෑ”

“දුවගේ එලේවල් දවස් වලදී මේ මනුස්සයා නිසා දුවට ළමයෙක් හම්බෙන්න උන්නා.මේ මනුස්සයා දුවට වඩා අවුරුදු 13 ක් ම වැඩිමල්. ගමේ මිනිස්සුන්ට මුහුණ දෙන්න ලජ්ජා නිසා මේ දෙන්නව බැන්දුවා. පස්සෙයි දැනගත්තේ මෙයාට තව ගෑනියෙක් ඉන්නවා කියල. ඒත් එයනන් කිව්වා ඒ ගෑනිව අත් අරිනවා කියලා. දුවගේ අම්මා මරුනෙත් මේ සිද්ධි දරාගන්න බැරුව. ඔය අතරේ තමා හොරකන් සිද්ධියට අර මනුස්සයා අහුවුනේ”

“ඇයි ඉතින් ඔයා වැරැද්ද බාර ගත්තේ? ඒ මනුස්සයට හොද පාඩමක් උගන්නන්න තිබ්බ වෙලාවක්නෙ ඒක”

“කොච්චර වැරදි තිබුනත් දුව තවමත් ගන්නේ එයාගේ මනුස්සයාගේ පැත්ත. එයා හිරේ ගියොත් දුව මැරෙනවා කියල කිව්වා. මට කාටවත් වඩා වටින්නේ මගේ දුවව. ඒ නිසයි වැරදි මම භාරගත්තේ.”

“ඒත් ඔයා හිතනවද දුවට අර මනුස්සයා එක්ක හොදින් ඉන්න පුළුවන් වෙයි කියල. ඇරත් ඔයත් නැතුව”

එම පැනයට මට ඔහුගෙන් පිළිතුරක් ලැබුනේ නැත. නැවත නැවතත් මම එම ප්‍රශ්නය ඔහුට කීවත් ඔහු දිගටම සිටියේ මුනිවත රකිමිනි. ඊටපසු දින කිහිපයේම මම ඔහුත් සමග කතා කිරීමට උත්සහ කල අවස්ථාවන් වලදී ඔහු තනි වචනයෙන් දෙකෙන් පිළිතුරු දී සංවාදය අවසන් කල නමුත් පෙරදී මෙන් පැහැදිලිව කතා කලේ නැත.

සති දෙකක් පමණ ගතවූ පසු කාකි ඇදුමින් සැරසුණු දෙදෙනෙක් සහ සුදු කලිසමක් සහ සුදු කමිසයක් ඇදගත් අයෙක් මගේ කාමරයට පැමිණියේය.

“වෙලාව හරි” යැයි එක තරබාරු නිලධාරියෙක් පවසා සිටියේය.

එවිටම මා අසල සිටි පුද්ගලයා නැගිට වටපිට බලා ඔවුන් වෙත ගියේය. කාමරයේ දොර අසලටම ගොස් ඔහු මා දෙස බැලීය.ඔහුගේ දෑස කඳුලින් තෙත් වී තිබුණු අතර දෑත් වෙව්ලමින් තිබුණි. කටහඬ අවධි කල ඔහු කැඩුණු ස්වරයෙන්;

“මගේ දුව හොදින් ඉඳියි නේද මහත්තයෝ” යැයි පවසා පිටවී ගියේය.


Thursday, January 31, 2019

ලංකාවේ පලමු වෘත්තීය නර්තනවෙදිනිය - වජිරා චිත්‍රසේන


ලංකාවේ මුල් කාලීන නාට්‍ය හා නර්තන සංස්කෘතිය තුල කාන්තාවන්ට එතරම් වැදගත් තැනක් හිමිව තිබුනේ නැහැ. මුල් කාලීන වේදිකා නාට්‍ය හා චිත්‍රපට වල කාන්තාවන්ගේ චරිත වලට පණ පෙව්වේ පිරිමින් ය. නර්තන කලාව ගත විට කාන්තාවන් නර්තන කලාවට පිවිසෙන්නේ 1930 දශකය වන විටයි. නර්තන කලාවට මුලින්ම පා තැබූ කාන්තාවන් ලෙස මිරියම් පීරිස් සහ චන්ද්‍රලේඛා හදුනාගත හැකියි. නමුත් මොවුන්ගේ නර්තන ජීවිතය දීර්ඝ කාලීනව පැවතුන එකක් නොවේ. හතලිහ දශකය මද වන විට එක්තරා කාන්තාවක් නර්තනයට පිවිසෙනවා. ඇය එකල කාන්තාවන්ට ඉඩක් වෙන් නොවූ වේදිකාව මත කාන්තාවට ඉඩක් වෙන් කර ගනිමින් වේදිකාව මත දස්කම් පෙන්වන්නට පටන් ගත්තා. ලාංකික මුද්‍රා නාට්‍ය කලාව නංවාලීමට මුලික අඩිතාලම් දමමින් වර්තමානයේදී ද දක්ෂ නාට්‍ය පරපුරක් ඇය බිහි කරමින් පවතියි. මෙම පුරෝගාමී නර්තන ශිල්පිනිය නමින් ‘වජිරා චිත්‍රසේන' යි.
වජිරා චිත්‍රසේන

කුඩා කල

නල්ලපෙරුම ආරච්චිගේ චාර්ලිස් පෙරේරා සහ ලිලියන් පෙරේරා හට නල්ලපෙරුම ආරච්චිගේ වජිරා රුක්මනී දමයන්ති පෙරේරා උපන්නේ 1932 වසරේ මාර්තු මස 15 වන දිනයි.පියා කළුතර නගර සභාවේ සේවය කල අතර මාව කළුතර මහා විද්‍යාලයේ ගුරුවරියකි. වජිරාගේ පවුලේ සහෝදරියන් පස්දෙනෙක් සහ සහෝදරයන් දෙදෙනෙක් සිටි අතර වැඩිමහල් සොහොයුරියක් කුඩා කලදී ම මියගියේ ඇදුම රෝගය උත්සන්න වීම හේතුවෙනි. මුලින්ම හොරණ ශ්‍රීපාලි විද්‍යාලයෙන් වජිරා අධ්‍යාපනය ලත් අතර ඉන්පසු කළුතර බාලිකාවට ගොස් අවසානයේ කොල්ලුපිටිය මෙතෝදිස්ත විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබුවාය. ඇයව නැටුම් ශිල්පිනියක් කිරීමට ලොකුම ආශාව තිබුනේ ඇයට වඩා ඇගේ මවටයි.

චිත්‍රසේන හමුවීම

වජිරාගේ ජීවිතය වෙනස් වන්නේ චිත්‍රසේන ව හමුවීම තුලින්. වජිරා කුඩා අවධියේදී තරුණ චිත්‍රසේන, කළුතර නගර සභාවේ නගර ශාලාවේ ‘විධුර' නාටකය රග දැක්වීමට පැමිණ තිබෙනවා. වජිරාගේ පියා නගර සභාවේ සේවය කල අයෙක් නිසා වජිරා ඇතුළු පවුලේ උදවිය නිතර මෙම නාට්‍යයන් බැලීමට පැමිණ ඇති අතර සමහර දවස් වලට එම නාට්‍යයන් රග දක්වන කණ්ඩායම් රාත්‍රී ආහාරයන් සදහා වජිරාගේ නිවසට ද පැමිණ තිබෙනවා. මෙසේ චිත්‍රසේනයන්ගේ නාට්‍ය කණ්ඩායම ද වජිරාගේ නිවසට පැමිණ තිබෙනවා. මෙකල වජිරා ඉතා කුඩා වූ අතර මේ ඇය චිත්‍රසේනයන්ව මුණ ගැසුණු මුල් අවධියයි. එකල චිත්‍රසේනයන්ගේ සහයක ශිල්පිනිය ලෙස කටයුතු කලේ මම ඉහතදී සදහන් කල චන්ද්‍රලේඛා ය. වජිරාගේ වැඩිමහල් සොහොයුරිය වෛද්‍ය විද්‍යාලයට තේරීම නිසා පවුලේ උදවියට කොළඹට පැමිණීමට සිදුවෙනවා. වජිරා කොල්ලුපිටිය මෙතෝදිස්ත විද්‍යාලයට යන්නේ මෙම අවධියේ සිටයි. ඔවුන් කොළඹ නතර වන්නේ චිත්‍රසේනයන්ගේ නිවසේයි. ඉන් කලක් ගිය පසු චිත්‍රසේන වජිරා සමග විවාහ වෙයි. එවිට යට වයස අවු. 18 කි.
වජිරා චිත්‍රසේන, අයිරාංගනී සේරසිංහ සහ නන්දා මලිනී 

චිත්‍රසේන කලායතනය පිහිටුවීම

1943 දි ලංකාව පුරා විසිරී සිටි දක්ෂ නර්තන ශිල්පියන් සහ බෙර වාදකයන් එකතු කර ගනිමින් චිත්‍රසේන නාට්‍ය සංසදය ඇරඹුණි. 1944 දි මෙය තවත් දියුණු වූ අතර එහි ප්‍රතිපලය වුයේ කොල්ලුපිටිය චිත්‍රසේන කලායතනය බිහි වීමයි. මෙම කලායතනය තුල නර්තන කලාව පමණක් නොව ඊට සම්බන්ධ අනෙකුත් කලාවන් සම්බන්ධයෙන් විද්වත් කතිකාවත් ගොඩනැගුණි. ඒ සදහා සම්බන්ධ වූ ය අතර සුනිල් සාන්ත, ආනන්ද සමරකෝන්, එඩ්වින් සමරදිවාකර, ඩබ්ලිව්.බී.මකුලොලුව, අමරදේව, ලයනල් අල්ගම, සෝමදාස, ඇල්විටිගල සහ සෝමබන්ධු විද්‍යාපති (චිත්‍රසේනයන්ගේ පළමු නැටුම් ශිෂ්‍යයා) ආදීන් විශේෂ වේ.

කලා ජීවිතය

වජිරා, චිත්‍රසේනගේ නාට්‍යයකට පළමුව සම්බන්ධ වන්නේ ‘විධුර' නාට්‍ය තුලිනි. ඇය එහි නාග කන්‍යාවකට රගපා තිබේ. විධුර නාට්‍යය සංගීතවත් කලේ ෂෙල්ටන් ප්‍රේමරත්නගේ පියා වූ සාදිරිස් මාස්ටර් විසිනි. එකල ‘පැජන්ට් ඔෆ් ලංකා’ යන නමින් තිබු සංදර්ශනයකට චිත්‍රසේනගේ පියා අංග දෙකක් ඉදිරිපත් කළේය. ඒ ‘විජය සහ කුවේණි’ සහ ‘රාවණා හා සීතා’ ය. ඇය රවණා හා සිතා නාට්‍යයේ මුවෙකුට පනපොවා තිබේ. වජිරා මුද්‍රා නාට්‍ය කලාවට අත්පොත් තබන්නේ ‘කුමුදුනි' මුද්‍රා නාට්‍ය මගිනි. එය නිර්මාණය වුයේ ආනන්ද සමරකෝන්ගේ ළමා ගීයක් ඇසුරෙනි. ඒ ලංකාවේ ප්‍රථම ළමා මුද්‍රා නාට්‍යය යි. ලාංකික මුද්‍රා නාට්‍ය කලාවේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් බදු වූ ‘නල දමයන්ති' මුද්‍රා නාට්‍යයේ රංග වින්‍යාසය ඇය නිර්මාණය කරයි. ඉන්පසු ළමා පරපුර වෙනුවෙන් නිර්මාණය කල හපනා ,ගිනි හොරා ,වන මල් සහ ඇන්ටිගනි යන කලාකෘති වලට නිර්මාණය කල රංග වින්‍යාසයන් තුලින් ඇයගේ හැකියාව මොනවට පැහැදිලි වේ. ඇයගේ රංග ප්‍රතිභාව මනාව පෙන්වුනු තවත් මුද්‍රා නාට්‍ය කිහිපයක් ලෙස ගිණි හොරා, චණ්ඩාලිකා, රෂොමොන්, ශිවරංග, බෙර හඬ යන මුද්‍රා නාට්‍ය දැක්විය හැකියි.  චිත්‍රසේන කලායතනයෙන් ලත් දැනුම නිසා තවතවත් තම දස්කම් මුවහත් කරගත් වජිරා, තම නර්තන කණ්ඩායමත් සමග  1957 දී සෝවියට් දේශයේ ක්‍රෙම්ලීන් රංග පීඨයේදී නිකිතා කෘෂ්ව් ඉදිරියේ රංගනයේ යෙදුනාය. එයින් නොනැවතුණු ඔවුන් චෙකොස්ලොවැකියාව ,පෝලන්තය , නැගෙනහිර ජර්මනිය ,ප්‍රංශය ,ඕලන්දය ,ස්විට්සර්ලන්තය ,සිංගප්පූරුව ඇතුළු රටවල් වලට ගොස් තම දක්ෂතා පෙන්වා රටේ අනන්‍යතාව අන්තර්ජාතිකව ඉහලින් තැබීමට කටයුතු කලෝය.


ලංකාවේ ප්‍රථම වෘත්තීය නර්තනවෙදිනිය වෙමින් කාන්තාවන්ගේ චරිත පිරිමින් රඟ දැක්වූ හා කාන්තාවන් ලෙසින් ඉදිරියට පැමිණි චන්ද්‍රලේඛා හා මිරියම් පීරිස් පිරිමි ඇඳුම් ඇඳ රංගනයේ යෙදුනු අවධියක වේදිකාව මත කාන්තාවට ස්ථානයක් සහ අනන්‍යතාවයක් පළමුව අත්කර දුන්නේ වජිරා චිත්‍රසේනයන් විසිනි. වර්තමාන නර්තනවෙදිනියන්ට තම කුසලතා පෙන්වීමට මගක් සකස් කිරීමේ මුලික අඩිතාලම දැමීමේ පෙරගමන්කරුවෙක් ලෙස වජිරා චිත්‍රසේන හැදින්විය හැකියි. ඇය තම දියණියන් වන උපේඛා හා අංජලිකා යන අය කලාවට දායාද කල අතර සිය ගණනක් කළා ගුරුන් හා ගුරුවරියන් බිහි කර හා බිහි කරමින් පවතියි. චිත්‍රසේන කලායතනය තුලින් නාට්‍ය කලාවේ සභ්‍යත්වය ආරක්ෂා කර ගනිමින් ලාංකික මුද්‍රා නාට්‍ය කලාවක් ලෝකය හමුවේ තැබමින් කල සේවය ඉතා ප්‍රශංසනීයයි.  

මුලාශ්‍රයයන්:
1)චිත්‍රසේන - e-thaksalawa.moe.gov.lk
2)චිත්‍රසේන - apekattiya.wordpress.com
3)අම්මයි තාත්තයි කන්න බොන්න දුන්නා, චිත්‍රසේනයි මමයි නැටුවා - slbcsns.blogspot.com
4)ශ්‍රී ලාංකේය නර්තන කලාවේ අස­හාය බැල­රි­නාව වජිරා - සිළුමිණ පුවත්පත
5)අපි කනබොන තැන්වල නටන්නේ නෑ - slbcsns.blogspot.com
6)ලාංකේය නර්තන වේදිකාවේ පුරෝගාමී නර්තන කලාකාරිනිය - srilankantheatre.blogspot.com


දෙවන ලෝක යුද්ධයේ බ්‍රිතාන්‍ය කදවුරේ ඇතිවූ පළමු කැරැල්ල ලංකාවේ සෙබළුන්ගෙන්



දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍යයේ යටත් විජිතයක් ව සිටි බව සැවොම දන්නා කරුණක්. යුද්ධය සඳහා සෙබලුන් හිඟ වූ විට බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් තම යටත් විජිත වල සිටි පිරිමින්ව යුද්ධය සදහා යොදාගත්තේය. මේ අතරින් සමහරුන්ව වෙනත් රටවල් වලට හා දිවයින් වල සේවයට අනුයුක්ත කර යවන ලදි. බ්‍රිතාන්‍යයන් වෙනුවෙන් යුධ වැදීමට සුදානම් ව සිටි සමහරක් ලාංකික සෙබලුන්ව ද මෙසේ වෙනත් රටවල් වලට යැව්වේය. බ්‍රිතාන්‍යයන් නාසි ජර්මනියට විරුද්ධව යුධ ප්‍රකාශ කිරීමට දිනකට ප්‍රථම එනම් 1939 වසරේ සැප්තැම්බර් මස 2 වන දින ලංකාවෙන් සෙබලුන් පිරිසක් කොකෝස් දිවයිනේ යුධ පෙරමුණ සදහා යැව්වේය. කොකෝස් දිවයිනේ සිටි ලාංකික සෙබලුන් විසින් ඇතිකල කැරැල්ලක් නිසා දෙවන ලෝක යුද්ධ ඉතිහාසය තුල මෙය වැදගත් තැනක් ගනු ලබනවා. කැරැල්ල අසාර්ථක වූ නමුත් මෙය බ්‍රිතාන්‍ය කදවුර තුල ඇතිවූ පළමු කැරැල්ලයි. එමෙන්ම බ්‍රිතාන්‍යයන් යටතේ සටන් කල පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල් අතරින් කැරැල්ලක් ඇති කල එකම අවස්ථාව මෙයයි.

1941 වසරේදී ජපානය විසින් ඇමරිකාවේ පර්ල් වරායට බෝම්බ දමා විශාල විනාශයක් සිදු කරනු ලබනවා. 1942 වසරේදී එවකට බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතයක් ව තිබු සිංගප්පුරුව ජපානය විසින් අල්ලාගනු ලබනවා. ඉන්පසු ඉන්දියානු සාගරය අල්ලා ගැනීමට මාන බලන ජපානය ලංකාවේ කොළඹ හා ත්‍රිකුණාමල වරයන් වලට පහරදෙනු ලබනවා. මෙසේ නමසිය හතලිස් මුල් අවධියේදී ජපානයට වාසිදායක අයුරින් බොහෝ දෑ සිදුවන අතර ඔවුන් ක්‍රමක්‍රමයෙන් තම බලය වර්ධනය කරගනු ලබනවා. 
කොකෝස් දිවයින

ඉන්දියානු සාගරය අල්ලා ගැනීමට ජපානය මාන බලමින් සිටි නිසා ඉන්දියානු සාගරයේ බ්‍රිතාන්‍යන් යටතේ තිබුණු කොකෝස් දිවයින ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් බවට පත් වනවා. ජපනුන් විසින් කොකෝස් දිවයින අල්ලා ගැනීමට ප්‍රයත්න දැරීම නිසා ඒවා වැලක්වීමට ලංකාවෙන් ද සෙබලුන් පිරිසක් සුදානම් කර කොකෝස් දිවයිනට පිටත් කර යවනු ලබනවා. මෙසේ පිටත් කර යවනු ලබන්නේ ගැරිසන් කාලතුවක්කු බලඇණියේ සිටි ලාංකික සෙබලුන් 56 දෙනෙක්. මෙම සෙබළුන්ට භාවිතයට ලබා දි ඇත්තේ 152mm හා 227mm වර්ගයේ තුවක්කු ය. මොවුන්ගේ නායකත්වය ගෙන ඇත්තේ බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවේ කපිතන්වරයෙන් ලෙස සේවය කල ජෝර්ජ් ගාඩිනර් නම් නිලධාරියා ය.

මෙකල ලංකාව බ්‍රිතාන්‍යයේ යටත් විජිතයක් වා සිටි නිසා ලාංකික දේශපාලඥයන්ගෙන් සමහරක් සිතා සිටියේ ජපානයේ උදව්වෙන් ලංකාවට නිදහස ලබාගත හැකියි කියා. එසේ සිතු දේශපාලඥයන් අතරින් ඉහලින්ම සිටියේ පසු කාලීනව ලංකාවේ ජනාධිපති ධුරයට පත්වූ ජේ.ආර්. ජයවර්ධනයි. ඔහු ජපානය සමග රහසිගත සාකච්චා සිදුකල නමුත් ඒවා අතරමග නතර වුයේ ඩි. එස්. සේනානායක ඇතුලු තවත් දේශපාලඥයින් පිරිසක් බ්‍රිතාන්‍යයට පක්ෂපාතිව කටයුතු කල නිසාවෙනි. කෙසේ නමුත් යුද්ධය අවසන් වූ විටද ජේ.ආර්. ජයවර්ධන ජපානයට හිතවත්ව කටයුතු කල නිසා ජපානය හා ලංකාව අතර දිගු කාලීන මිත්‍රත්වයක් ඇති විය. යුද්ධයෙන් පසු ජපානයට ගැන තීරණයක් ගැනීමට පැවති සැන්ෆ්‍රැන්සිස්කෝ සමුළුවේදී එවකට මුදල් ඇමති ලෙස කටයුතු කල ජේ.ආර්. ජයවර්ධන ධම්ම පදය ඇසුරෙන් සිදුකල කතාවෙන් (වෛරයෙන් වෛරය නොසන්සිදේ) ජපානය ගැන බොහෝ රටවල් වල මතයන් වෙනස් වූ නිසා දිගු කාලීනව මෙය ලංකාවට වාසිසහගතව බලපෑවේය. උක්ත සදහන් කල ආකාරයේ දේශපාලන වාතාවරණයක් පවතී අවධියකයි කොකෝස් දිවයිනේ සිටි ලාංකික සෙබලුන් බ්‍රිතාන්‍යයන්ට විරුද්ධව කැරලි ගසනු ලබන්නේ.
ජේ.ආර්. ජයවර්ධන 

කැරැල්ල ඇති වන්නේ 1942 වසරේ මැයි මස 8 වන දින රාත්‍රියේදී. කැරැල්ලට නායකත්වය ලබාදුන්නේ ග්‍රේෂන් හර්බට් ප්‍රනාන්දු විසිනි. කොකෝස් දිවයිනේ සිටි ලාංකිකයන් 56 දෙනාගෙන් 30 දෙනෙක් මෙම කැරැල්ල සදහා කැමැත්ත පල කළේය. මෙම වසරේම මාර්තු 3 වන දින ජපනුන් ක්‍රිස්මස් දුපත අල්ලා ගත් අතර  ඔවුන් සැලසුම් කලේ කොකෝස් දිවයිනට ආසන්නයෙන් තිබු ක්‍රිස්මස් දිවයිනේ සිටි ජපනුන්ට  රාත්‍රියේදී සංඥා කර කොකෝස් දිවයින් ජපනුන්ට බාරදීමයි. මෙම සැලසුම කොකොඩ් දිවයිනේ කපිතාන්වරයා ලෙස කටයුතු කල ගාඩිනර් හට කල්තියාම දැනගන්නට ලැබී තිබුණි. එමනිසා කැරලිකරුවන් හට කාලතුවක්කු කැරැල්ල අතරතුරදී ලබාගැනීමට නොහැකි විය. මෙසේ දේවල් ආරම්භයේදීම සිදුවුයේ ලාංකික සෙබළුන්ගේ අවාසියටයි. කැරැල්ල අතරතුර වෙඩි හුවමාරුවකදී කැරලිකරුවන්ට විරුද්ධව කටයුතු කල සමාරිස් ජයසේකර නම සෙබලා මිය ගියේය. එමෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවේ ලුතිනන්වරයෙක් වූ ස්ටෙෆන්ස් තුවාල ලැබුවේය.

මැෂින් තුවක්කු හරිහැටි ක්‍රියාත්මක නොවීම, නිවැරදි එල්ලයට වෙඩි නොතිබීම (පුහුණුව මදකම) හා කැරැල්ලට ලාංකිකයන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් අකමැත්ත පල කිරීම ආදී හේතූන් නිසා කැරැල්ල අසාර්ථක විය. කැරැල්ල අසාර්ථක වීමෙන් පසු කැරලිකරුවන්ට යටත් වීමට සිදුවිය. කැරලි නායකයා වූ ග්‍රේෂන් ප්‍රනාන්දු කියා සිටියේ මෙහි නඩු විභාගය කොකෝස් දිවයිනේ නොව කොළඹ දි සිදුකරන ලෙසයි. කොළඹ දි නඩු ව්භාගය තිබුණහොත් ජාතික හැඟීම් වර්ධනය වන ආකාරයේ යමක් මොහු කියාවි යයි සිතා යුධ අධිකරණයක් යටතේ නඩුව කොකෝස් දිවයිනේම පැවැත්වූයේය. ඒ අනුව 15 දෙනෙක් කොකෝස් දිවයිනේ දි යුධ අධිකරණයකට ඉදිරිපත් කල අතර ඉන් 7 දෙනෙක්ට මරණිය දණ්ඩනය හිමි විය යුතු බව යෝජනා විය. තවත් 4 දෙනෙක්ට බරපතල දඬුවම් සහිත සිර දඬුවම් නියම කල යුතු බවට යෝජනා විය.
කොකෝස් දිවයිනේ පිහිටීම

 අවසානයේ දි කැරැල්ලට නායකත්වය දුන් ග්‍රේෂන් ප්‍රනාන්දු, කාර්ලෝ ඔගස්ටස් හා බෙනී ද සිල්වා යන අය වැලිකඩ බන්දනාගාරයේ දි එල්ලා මරා දමන ලදී. කැරැල්ල අතරතුරදී බ්‍රිතාන්‍යයන්ට පක්ෂපාතිව සටන් කල මියගිය සමාරිස් ජයසේකර නම් සෙබලාව බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවේ පුර්ණ ගෞරව ඇතිව කොකෝස් දිවයින අසල පිහිටි හොර්ස්බර්ග් දිවයිනේ තාවකාලිකව මිහිදන් කර ඉන්පසුව සිංගප්පුරුවේ ක්රාන්ජි යුධ අනුස්මරණ සුසන භූමියේදී දේහය ස්ථිරව තැන්පත් කරන ලදී. මරණ දඬුවම නියම වුවන්ට නැවත දෙවන අධිකරණක් ඉදිරියේ නඩුව අසන්න යැයි මරණ දඬුවම හිමිවූ අයගේ පවුලේ උදවිය , සර්. ඔලිවර් ගුණතිලක සහ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභා සාමාජිකයන් දෙදෙනෙක් එවකට ලංකවේ ආණ්ඩුකාරයාව සිටි සර් ඇන්ඩෲ කැල්ඩිකොට් සහ අද්මිරාල් ජෙෆ්රි ලේටන්ගෙන් ඉල්ලා සිටි නමුත් එය ප්‍රතික්ෂේප විය.

වැලිකඩදි එල්ලා මැරූ තිදෙනා බොරැල්ල කනත්තේ නොගැඹුරු වලක වළලන ලදී. කැරැල්ලට නායකත්වය දුන් ග්‍රේෂන් ප්‍රනාන්දු සමාව අයැදීම ප්‍රතික්ෂේප කල අතර ඔහු මියයාමට පෙර අවසානයට පවසා ඇත්තේ මෙයයි;  “විදේශිකයන්ගේ පයට පෑගී සිටින තාක් කල් රටක දේශප්‍රේමී හැඟීම් නැති කළ නොහැකියි”

රැස පුවත්පත
07.01.2019

Sunday, December 2, 2018

වරද කාගෙද?


ලංකාව රාජධානි අවධියේ දී ඒකීය රාජ්‍යයක් ලෙස පැවතියේ සුළු කාලයකි. රාජධානි අවධියේ දී ලංකාව උඩරට , පහත රට, මායා රට, පිහිටි රට ආදී නොයෙක් ආකාරයට කොටස් වලට බෙදී පැවතුනි. එක් එක් පාලකයන් මෙහි පාලන කටයුතු ගෙන ගිය අතර උතුරු ප්‍රදේශය ආර්ය චක්‍රවර්තී නැමැති දෙමළ පාලකයන් විසින් පාලනය ගෙන ගියා. එකල ජාතීන් කියා තිබුනේ ජන වර්ගයට නොව කුලයට යි. ජන වර්ග අතර බේදයක් තිබුනේ නැත.

අතීතයේ දී සිංහල හා දෙමළ මිනිසුන් අතර විවාහයන් බොහෝ සිද්ද වූවා. එයට කිසිදු බාධාවක් සිදු වූයේ නැහැ. උදාහරණයක් ලෙස රත්වත්ත පවුලේ විවාහයක් යාපනයේ වෙල්ලාල කුලයේ අයත් සමග වීම දැක්විය හැකියි. සැළලිහිණි සංදේශයේ එන උලකුඩය දේවිය විවාපත් වන්නේ ශන්මුගයාර් නැමැති දෙමළ කුමාරයෙක් සමග. ඒ අපේ පෙර සිංහල සාහිත්‍යයෙන් උදාහරණයක්. ලංකාවේ රජවරු බොහොමයක් දකුණු ඉන්දියාවේ කුමාරිකාවන් සමග විවාහ වනවා. මේ ආකාරයට සිංහල දෙමල දොගොල්ලො අතර විවාහ සම්බන්ධතා වලට කිසිදු බාධාවක් තිබුනේ නැහැ. අලගියවන්න මුඛවෙටි පඬිතුමා සහ ධර්මසේන හිමි වැනි ප්‍රාඥයින් කියා සිටියේ දෙමළ නොදන්නා අයෙක් සිටිනවා නම් ඒ මුග්ධයෙක් බව. එනම් එකල දෙමළ භාෂාව ඉගෙන ගැනීමත් බොහෝ උසස් දැනීමක් ලෙස පිලිගනු ලැබුවා.

මෙසේ කිසිදු බේද බින්නව නොතිබූ ජාතීන් අතර ගැටුන් හටගත්තේ කොතැනින් ද? ඉංග්‍රීසීන්ගේ පාලන කාලය ගත් විට, ඔවුන්ගේ පාලනයේ එක් විශේෂත්වයක් ලෙස ‘බෙදා වෙන්කර පාලනය’ දැක්විය හැකියි. කෝල්බෲක් ප්‍රථිසංස්කරණයෙන් ව්‍යවස්ථාදායක හා විධායක යන ආයතන දෙකක් හදුන්වා දෙනු ලැබූ අතර ව්‍යවස්ථාදායකයේ නිල නොලත් මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා ගත්තේ ජාතීන් අනුවයි. වර්ගවාදී හැඟීම් ඇති කිරීමට මෙය මූලික අවධියේ හේතුවක් වුනා. ඒකීය රටක් ලෙස ලංකාව පත් කරන්නේ ඉංග්‍රීසීන්. රාජ්‍යයක් සෑදීම නිසා ජාතීන් අතර බෙදීම හට ගත් අතරම රට බෙදී තිබුන තාක් කල් ජාතීන් අතර සමගියක් තිබුනා.


නිදහස කිට්ටු වන විට මෙම ජාතිවාදී හැඟීම උත්සන්න කිරීමට හේතු කිහිපයක් තුඩු දුන්නා. ලංකාවට නිදහස ලබා ගැනීම සදහා හඬක් නැගූ ව්‍යාපාර ලෙස එකල තිබුනේ ව්‍යාපාර දෙකක් පමණි. ඒ ලංකා වාමාංශික ව්‍යාපාරය සහ යාපනය තරුණ සංගමය පමණි. ඩොනමෝර් කොමිසම නිර්දේශ ඉදිරිපත් කල විට අපි ජාතියේ පියවරු ලෙස හදුන්වා සිටින, මහත් ඉහළින් කතා කරන පුද්ගලයින් සිදු කලේ මෙම නිර්දේශ බාර ගැනීමයි. නමුත් වාමාංශික ව්‍යාපාරය සහ යාපනය තරුණ සංගමය මෙයට විරුද්ධ වී නිදහස උදෙසා අරගලයක නියැලුනා. යාපනයේ තරුණ සංගමයේ විරෝධතාව කෙතරම් උග්‍රව ගියා ද කිවහොත්, ඔවුන් තමන්ට හිමි වූ චන්දය භාවිතය වර්ජනය කරනු ලබනවා. තමන්ට චන්දය භාවිතා කිරීමට හැකි පලමු අවස්ථාවයි ඔවුන් මෙසේ වර්ජනය කරන්නේ. යාපනය තරුණ සංගමය පවසුවේ ‘අපිට ජාතික නිදහස මිසක් ප්‍රථිසංස්කරණ අවශ්‍ය නැහැ’ යනුවෙනුයි. මෙම විරෝධතාව හේතුවෙනුයි පසු කාලීනව අපට සර්වජන ඡන්ද බලය හිමි වන්නේ.

තව දුරටත් ඉදිරියට ගිය විට, සොල්බරි කොමිසමෙන් ගෙන එනු ලබනවා සුළු ජාතීන් සුළු ආගමිකයන් ආරක්ෂා කරගැනීමට වගන්තියක්. එනම් කිසිදු ජන කොටසකට විශේෂයක් කල නොහැකි බවයි එයින් පැවසුවේ. නමුත් එම ව්‍යවස්ථාව යටතේ දී පත්වූ ආණ්ඩුව (ඩී.එස්. සේනානායක ප්‍රමුඛ) පුරවැසි පනත හඳුන්වා දෙනු ලබනවා. එම පුරවැසි පනතෙන් සිදුකලේ කන්ද උඩරට සිටි ද්‍රවිඩ කම්කරු ජනතාවගේ පුරවැසිභාවය අහෝසි කිරීම. එම ද්‍රවිඩ කම්කරු ජනතාව වාමාංශිකයන්ට නැඹුරු වීමක් තිබූ අතර ආණ්ඩුවට අවශ්‍ය වූයේ මෙය නතර කිරීමටයි. එමනිසා පුරවැසි පනතෙන් උඩරට ද්‍රවිඩ කම්කරු ජනතාවගේ චන්ද බලය අහෝසි කිරීමට ක්‍රියාමාර්ග ගන්නවා.

1956 චන්දය කිට්ටු වේගෙන යන විට බෞද්ධ කොමිෂන් සභාව පිහිටුවනු ලබනවා. මෙමගින් බෞද්ධයන්ට හා සිංහලයන්ට සිදුවී තිබෙන අසාධාරණකම් සාකච්ඡාවට ලක් වනවා. මෙය මුල් කරගෙන සිංහල භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව බවත් බෞද්ධ රාජ්‍ය ආගම බවත් යන අදහස් මතු වනවා. මෙම අදහස් මුල් කරගෙන 56 චන්ද ව්‍යාපාර කෙරීගෙන යන අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂය රාජ්‍ය භාෂා පනත රැගෙන එන බවට මැතිවරණ පොරොන්දුවක් ලබා දෙනවා. ඔවුන් සමග තරඟ කල  එස්. ඩබ්ලිව්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරණායක මහතා පවසා සිටියේ ඔහු සිංහල භාෂාව පැය විසි හතරෙන් රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කරන බවයි. බණ්ඩාරණායක ප්‍රමුඛ මහජන එක්සත් පෙරමුණ 56 චන්දය ජය ගත්තත් සිංහල භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව කිරීනේ මැතිවරණ පොරොන්දුව ඉටු කිරීමට කල් ගත වනවා. 



රාජ්‍ය භාෂා පනතෙන් සිංහල භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව කරනවා පමණක් නොව සියලුම රාජ්‍ය සේවකයන් සිංහල භාෂාවේ ප්‍රවීණත්වය ලබාගත යුතු බව කියැවෙනවා. එම ප්‍රවීණත්වය වසර තුනක් ඇතුලත ලබා නොගතහොත් රාජ්‍ය සේවයෙන් ඉවත් කරයි. වරක් කොල්වින් ආර් ද සිල්වා පවසා සිටියේ ‘එක් භාෂාවක් නම් රටවල් දෙකක්. භාෂා දෙකක් නම් එක් රටක්’ බවයි.  මෙම පනත ගෙන ඒමත් සමග දෙමළ ජනතාව පරණ පාර්ලිමේන්තුව ඉදිරිපිට උද්ඝෝෂණ ව්‍යාපාරයක් සිදුකරන අතර ආණ්ඩුව විසින් මැරයන් දමා එය නතර කරයි. මේ ආකාරයට දෙමළ ජනතාවගෙන් මෙම රාජ්‍ය භාෂා පනතට සහ ඒ හා සමගාමීව ගිය උසාවි භාෂා පනතට එරෙහිව නොයෙක් උද්ඝෝෂණ හා සත්‍යග්‍රහ පැවැත්වීමට පටන් ගන්නවා. මේ සියල්ල දරුණු ලෙස මර්ධනයක් එකල ආණ්ඩු විසින් සිදු කරයි. දෙමළ මිනිස්සුන්ගේ හදවතට කතා කල භාෂාව ප්‍රශ්නයට අමතරව  ඔවුන්ව තැලීමට ජනපදකරණයත් හේතු වනවා. උදාහරණයක් ලෙස ගල් ඔය ජනපදයෙන් ගම්මාන තිස් හයෙන් ගම්මාන හයක් පමණයි දෙමළ මිනිසුන් සදහා වෙන් කලේ. ගල් ඔය ජනපදය මුල් කරගෙනයි අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය සාදනු ලබන්නේ. මෙසේ ක්‍රමානුකූලව සිංහල ගම්මාන සෑදීම සිදු කරනු ලබනවා. මේ සියල්ල නිසා දෙමළ මිනිසුන්ට තේරුම් යනවා මොවුන් මේ සිදු කරන්නේ අපගේ භාෂාව සංස්කෘතිය ආදිය දියාරු කිරීමේ වැඩපිලිවෙලක් බව. ඉතිහාසය දෙස බැලූ විට අපට එය පැහැදිලිවම දක්නට ලැබෙනවා.

මේ සියල්ල නිසා උතුරේ තරුණයන් අතර කතා බහකට ලක් වනවා ආයුධ සන්නද්ධ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කල යුතුයි යන වග. ඒ අනුව වඩුක්කෝඩෙයි හිදී එම සන්නද්ධ ව්‍යාපාරය ආරම්භ වනවා. දෙමළ මිනිසුන්ට වෙනම රාජ්‍යයක් යන සංකල්පය මතු වන්නේ එතැනින්. එතැන් පටන් රටට වූ හානිය කියා නිම කල නොහැකියි. ජාතිවාදී ප්‍රශ්න ඇති කලේ කව්ද? වරද කාගෙද?

(අජිත් හැඩ්ලි මහතාගේ දේශනයක් ඇසුරෙන් සකස් කල ලිපියකි)

Sunday, November 25, 2018

ළමයෙක් මියයාමට නියමිතයි



ඊයේ දින (24) විවිධ මාධ්‍යයන් තුල බහුලව කතා බහකට ලක්වූ සිදුවීමක් වූයේ මාතර ප්‍රදේශයේ 16 වියැති සිසුවෙකු විසින් 19 උසස් පෙළ සිසුවෙකුව පිහියෙන් ඇන මරා දමන සිද්ධියකි. 

රූපවාහිනී නාළිකා තුලින් ද සුපුරුදු පරිදි මෙම සිදුවීම හුවා දක්වමින් මරණයට ලක් වූ දරුවාවත් ඔහුගේ පවුලවත් මැරූ දරුවාවත් පෙන්වමින් සිටියි. ඔවුන් මැරූ දරුවාගේ තොරතුරු ද එළි කරමින් ඔහුට දෝෂාරෝපණය ද කරමින් තම ප්‍රවෘත්ති කරනයේ යෙදී සිටියි. සමාජ ජාලා මාධ්‍ය ද මැරූ ළමයාගේ චරිත ඝාතනයක නියැලෙමින් පවතියි.

මොවුන් ඇතුලු මෙම මැරූ දරුවාගේ චරිත ඝාතනය කරන සියලුම දෙනාම අමතක කල එක් විශේෂ කරුණක් ඇත. එනම්, මොහු වැඩිහිටියෙක් නොව තවම ළමයෙක් බවයි. ඔහු සිදුකල දෙය සම්පූර්ණයෙන්ම වැරදියි. එහි කිසිදු තර්කයක් නැත. නමුත් මෙහි සැබෑ වැරදිකරුවා කව්ද යන වග අපි සොයාබලන්නේ නැත. කුඩා කල පටන් පවුලෙන් හෝ පාසලෙන් සැබෑවට ඉගැන්විය යුතු දේ එසේ සිදු නොවීම මීට මුලයි. තරඟකාරී අධ්‍යාපන ක්‍රමයකට මුහුණ දෙමින් සිටින වර්තමාන ළමුන් අධ්‍යාපනයේ යෙදීම ලෙස සිදු කරන්නේ අශ්ව රේස් පිට්ටනියක සිටීමයි. තරඟයට එහා දෙයක් ඔවුනට උවමනා නැත. පාසල් වලින් මෙන්ම පවුල් පරිසරයෙන් ද සමාජීය යහපත් ගුණාංග දරුවන්ට කියාදෙන්නේ නැත. තරුණ වයසේ ළමුන්ගේ ආවේගය වැඩි බව අප සැවොම දන්නා කරුණක්. නමුත් සමාජීය ගුණාංග කුඩා කල පටන් ඉගැන්වුවහොත් මෙකල ඇති වන ආවේගය මරණයක් දක්වා දුරදිග යන්නේ නැත. අපි සැමවිටම කරන්නේ රෝගයට උඩින් පල්ලෙන් බෙහෙත් දමනවා මිස රෝග නිධානය සොයා එයට ප්‍රථිකාර කරන්නට උත්සහ කිරීම නොවේ.

මෙම සිදුවීමේ චූදිතයා ව සිටින ළමයාව බොහෝ විට පරිවාසයට දමයි. පරිවාස කාලය අවසන් වන්නේ ඔහු තමන් කල වැරැද්ද තේරුම් ගෙන යහපත් සමාජීය ගුණාංග ඉගෙනගත් පසුවයි. පරිවාසයෙන් පසු ඔහු තවදුරටත් කලින් සිටි පුද්ගලයා නොවේ. ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් පුද්ගලයෙක්. පරිවාසයෙන් පසු ඔහු සමාජයට යන විටත් මාධ්‍ය තුලින් ඔහුගේ නම විකෘති කර අවසන්ය. නිවසට, රැකියාවකට කොටින්ම පාරක තොටකට යන සෑම අවස්ථාවක දීම සමාජය මොහුව පිලිගන්නේ අපරාධකාරයෙක් ලෙසටයි. තමන් කෙතරම් හොද මිනිසෙක් වීමට උත්සහ කලත් සමාජය තමන්ව අපරාධකාරයෙක් ලෙස පිලිගන්නවානම් එයින් සිදු වන්නේ ඔහු මානසික රෝගියෙක් වීම හෝ සැබෑ අපරාධකාරයෙක් වීමයි. එයට හේතු වන්නේ දුර දිග නොබලා කටයුතු කල මාධ්‍යයයි. විස්තර වාර්ථාකරනයේ දී සිදු වූ සිදුවීම නියමිත අයුරින් නොපවසා චරිත ඝාතන දක්වා එම වාර්තාකරණය යෑමත් සමාජ ජාලා මාධ්‍යයන් තුල සැරිසරණ පුද්ගලයින් සිතට පැමිණෙන ඕනෑම දෙයක් දුර දිග නොබලා ප්‍රකාශ කිරීමට යාමත් නිසා උක්ත දරුවාගේ අනාගතය අඳුරු වීමට නියමිතයි. මෙය එක් දරුවෙක්ට පමණක් සීමා වූ කරුණක් නොවේ. මුලු සමාජයටම දැඩිව බලපාන කරුණක්.

සමාජය හරි දේ කියා නොදීම නිසා ළමයෙක් විසින් ඝාතනයක් සිදු විය. එයට පෙරලා සමාජය විසින් ළමයා ඝාතනය කලේය.



Monday, October 8, 2018

උපතේ පටන් වෙනස්කොට සැලකීම කාන්තා අයිතිවාසිකම් කඩ වීමේ මුල ද?



කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් කඩ වීම අද ලංකාව පුරා බහුලව සිදු වන්නා වූ දෙයකි. මේවාට පිලියම් යෙදීමට උත්සහ කරත් ඒවා විසඳෙන බවක් නම් දක්නට නොලැබේ. මන්ද කාන්තාවන්ට දැනුවත් ව හෝ නොදැනුවත් ව සිදුවන හිරිහැර දිනෙන් දින වැඩි වනවා මිස අඩු වන බවක් දක්නට නොමැති නිසාවෙනි.

මෙසේ අයිතිවාසිකම් කඩ වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස සැලකෙන්නේ සමාජය එක් රාමුවකට වී සිතීමට උත්සහ කිරීමයි. උපතේ දී පිරිමි ළමයෙකුට හා ගැහැණු ළමයෙකුට ජීව විද්‍යාත්මක වෙනසකට වඩා වැඩි වෙනසක් නැත. උපතේ දී පමණක් නොව ඊට පසු ද ඇත්තේ මෙම ජීව විද්‍යාත්මක වෙනස පමණි. නමුත් සමාජය දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව මෙම පාර්ෂවයන්ට වෙනස් කොට සැලකීම උපතේ පටන් සිදු කරයි. දැනටත් සමහර මිනිසුන් තම පවුලේ උපදින පලමු දරුවා ගැහැණු දරුවෙකු වීමට අකමැත්තක් දක්වයි. යම් පවුලකට දරුවෙකු ඉපදුන විට ඒ ගැගැණු දරුවෙකු නම් එම දරුවාට ලබා දෙන තෑගි සහ ඒ පිරිමි දරුවෙකු නම් ලබා දෙන තෑගි ගැන ඔබ මදකට සිතා බලන්න. වෙනස් කොට සැලකීම ආරම්භ වන්නේ මෙසේ උපතින්ම යි.

සමාජය විසින් ගැහැණුන් හා පිරිමින්ගෙන් බලාපොරොත්තු වන ගති ලක්ෂණ තිබේ. ගැහැණු කෙනෙක් නම් කීකරු, විනීත, වැරෙන් කතා බහ නොකරන චරිතයක් විය යුතු බව ද පිරිමින් ස්වභාවයෙන්ම කේන්ති ගන්නා, දැඩි, සැර පරුෂ චරිතයක් ඇති අය විය යුතු බව සමාජය සිතයි. කුඩා උදාහරණයක් ලෙස මෙය ගන්න ; පිරිමි පාසලක ළමුන් අතරේ ඇතිවන රණ්ඩුවක දී රණ්ඩුවට සහභාගි නොවන පුද්ගලයාට බොහෝ විට බනින්නේ “කෙල්ලෙක් වෙන්න එපා” කියා යි. රණ්ඩු කිරීම් හරි යැයි නොකියන නමුත් රණ්ඩු කරන්නේ පිරිමින් පමණ ද? මෙසේ කුඩා කල පටන් පිරිමින්ගෙන් හා කාන්තාවන්ගෙන් මෙම සමාජය බලාපොරොත්තු වන ගති ලක්ෂණ තිබේ. එම ගති ලක්ෂණ වලට පිටින් ගිය විට නිතැතින් ම පහර වැදෙයි. පිරිමියෙක් සිදු කරන දෙය කාන්තාවක් සිදු කරන්නට ගියහොත් ඇයට නිතැතින්ම පහර වැදෙන්නේ එය “ගැහැණු කමට නින්දාවක්” ලෙසයි. මේ කියන්නා වූ ගැහැණු කම සමාජය විසින් බලාපොරොත්තු වන දෙයක් මිස කාන්තාවකගේ තිබිය යුතු ලක්ෂණ නොවේ.

පිරිමියෙක් ගෙන් සමාජය ප්‍රධාන වශයෙන් බලාපොරොත්තු වන්නේ රස්සාවක් කර පවුලක් නඩත්තු කිරීමයි. නමුත් කාන්තාවකගෙන් එසේ බලාපොරොත්තු වන්නේ නැත. බිරිඳ රස්සාවකට ගොස් සැමියා විසින් නිවසේ සිට ළමුන් බලාකියාගෙන වැඩ කටයුතු කලහොත් එයට සමාජය විසින් පිරිමියාට බැණ වදියි. මන්ද සමාජය විසින් පිරිමියාගෙන් බලාපොරොත්තු වන දේ ඔහු විසින් සිදු නොකරන නිසාවෙනි. මෙම ක්‍රියාව පහර ගසන්නට තරම් දෙයක් දැයි සිතා බැලීම වටියි. මෙම සිතුවිලි මිනිසුන් තුලින් ඉවත් කිරීමට අපහසුයි. නමුත් ඉවත් කරගත් විට සමාජය තුල විශාල වෙනසක් අනිවාර්යයෙන්ම සිදු කල හැකියි.

මෑතක දී එක්තරා පාසලක විදුහල්පති වරයෙක් නියෝගයක් පනවා තිබුනේ පාසලේ සිටින ගුරුවරියන්ට අත් දිගට සිටින ලෙස සාරි ඇඳ පැමිණෙන ලෙසයි. මෙයට හේතු ලෙස ඔහු දක්වා තිබුනේ අත් කොට හැට්ට සහිත සාරි ඇඳ පැමිණෙන විට පාසලේ සිටින පිරිමි ළමයි ‘ඇවිස්සෙන’ බවයි. සමක් දුටු පමණින් පිරිමින් ‘ඇවිස්සෙනවා’ ද? එසේත් නැති නම් මෙය පිරිමින්ගේ ක්‍රියා කලාපයක් කියා සමාජය විසින් අපට උගන්වා ඇති දේ ද? මිනිසා ස්වභාවයෙන්ම අනෙක් සතුන්ගෙන් වෙන් වන්නේ තමන්ට තමන් කරනා දේ පාලනය කරගත හැකි වීම නිසාවෙනි. මෙසේ තමන් කරනා දේ පාලනය කරගත නොහැකි නම් තවදුරටත් ඔවුන්ට මිනිසුන් ලෙස හදුන්වාදීමේ ඇති ඵලය කුමක් ද? ඇරත් පිරිමියා තුල තිබෙන වරදකට (සමාජය කියනා පරිදි) කාන්තාවට දඬුවම් දෙන්නේ ඇයි? මෙසේ පිරිමියා ගැන සමාජය තුල සමාජය විසින්ම ඇති කර තිබෙන වැරදි ආකල්ප නිසාවෙන් දඬුවම් විදීමට සිදු වී ඇත්තේ ද කාන්තාවටම යි.

කාන්තාවන් විදින බොහෝ ගැහැට වලට ප්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ මේ සමාජය විසින් එකිනෙකාගෙන් බලාපොරොත්තු වන ගති ලක්ෂණයි. මෙය මේ සමාජය විසින් අපට උගන්වන දෙයයි. නමුත් ඒ සෑම දෙයක් ම ඉගෙන ගත යුතු ද? එය ප්‍රශ්න කිරීමට කාලයකි මේ.


Wednesday, September 19, 2018

ඒජන්ට් ඔරේන්ජ්


යුද්ධයක දී තම සතුරන්ව පරාජය කිරීමට විවිධාකාර වූ උපක්‍රම යොදා ගනියි. ඒ අතරින් සතුරාගේ ආහාර මූලාශ්‍ර වලට පහර දී හෝ ඒවා අඩපණ කර සතුරාව අඩාල කිරීම ලෝක ඉතිහාසය පුරාවට සිදුවී තිබේ. මේ සදහා රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතා කල අවස්ථාවක් වියට්නාම යුද්ධය කාලයේ දී අපට හමුවේ.

ඉතා ප්‍රභල 2,4,5-T අම්ලය හා 2,4-D අම්ලය (2,4,5-ට්‍රයික්ලෝරොෆීනොක්සිඇසිටික් අම්ලය හා 2,4- ඩයික්ලෝරොෆීනොක්සිඇසිටික් අම්ලය) මිශ්‍ර කල විට දරුණු රසායනික මිශ්‍රණයක් සෑදෙන අතර මෙය ඇමරිකානු හමුදාව විසින් වියට්නාම යුද්ධයේ දී භාවිතා කලේය. මෙම රසායනික මිශ්‍රණය හැදින්වූයේ ‘ඒජන්ට් ඔරේන්ජ්’ නමිනි. එය නිපදවූයේ ‘මොන්සැන්ටෝ කෙමිකල්’ නැමැතු බහු ජාතික සමාගම විසිනි. මෙම මිශ්‍රණයෙන් ශාක හරනය කිරීමට හැකියාව තිබේ. එනම් ශාකවල පත්‍ර හැලී ඵල නොසෑදෙන තත්වයට පත් කල හැකියි.

ඒජන්ට් ඔරේන්ජ් පමණක් නොව විවිධ වර්ණ කිහිපයකින් ම යුත් නාම වලින් (නිල්, රෝස, කොළ, දම් සහ සුදු) මෙම රසායනික මිශ්‍රණය තිබුණි. නමුත් මෙයින් ශාක වල ඵල නිශේධනය කිරීමේ වැඩිම හැකියාවක් තිබුනේ තැඹිලි වර්ණයෙන් නම් කෙරූ මිශ්‍රණයටයි. එහිද ඒජන්ට් ඔරේන්ජ් 1, ඒජන්ට් ඔරේන්ජ් 2, ඒජන්ට් ඔරේන්ජ් 3 සහ සුපර් ඔරේන්ජ් ලෙස වර්ග කිජිපයක් තිබුණි. ඇමරිකානු හමුදා විසින් වියට්නාම යුද්ධ කාලයේදී විෂ රසායනික ගැලුම් මිලියන 20 ක් පමණ වියට්නාමයේ තෝරා ගත් කැලෑ ආදී ස්ථාන වලට අහස්යානා මගින් වැස්සවීමට සැලැස්වූයේ ය. එයින් ඒජන්ට් ඔරේන්ජ් රසායනික මිශ්‍රණය ගැලුම් මිලියන 13 කට අධික විය. මෙය ‘ඔපරේෂන් රෑන්ච් හෑන්ඩ්’ නමින් හැදින්වුනු අතර පුරා වසර නමයක් එනම් 1962 වසරේ සිට 1971 වසර දක්වා ක්‍රියාත්මක විය. මෙහි අරමුණ වූයේ වියට්කොං ගරිල්ලන්ගේ ආහාර මූලාශ්‍ර විනාශ කිරීම හා ඔවුන් සැඟවී සිටිකැලෑ එළි කර එම ස්ථාන සොයා ගැනීමයි. 1962 වසරේ ජනවාරි මස 09 වෙනි දින මෙම මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක වූ අතර එදින පටන් වසර නමයක් පුරාවට වියට්නාමය පුරා මෙම විෂ රසායනික මිශ්‍රණය වාර 6542 ක් මුදාහැර තිබේ. මෙමගින් වියට්නාමයේ වගාබිම් හා වනාන්තර ප්‍රදේශ වලින් 20% ක් [අක්කර මිලියන 4.5 කට අධික පෙදෙසක්] විනාශයට පත් කිරීමට ඇමරිකානු හමුදාවට හැකියාව ලැබුණි. වියට්නාමයට පමණක් නොව කාම්බෝජය සහ ලාඕසය යන රටවල්වල දේශසීමා අවට පෙඩ්ජෙස් වලට ද මෙම විෂ රසායනිකය ඉසින ලදි. මන්ද වියට්කොං ගරිල්ලන් දේශසීමා අවටද සැඟවී සිටි බැවිනි.

සතුරාගේ ආහාර මූලාශ්‍ර විනාශ කර සතුරාව මර්ධනය කිරීම ඉතා පැරණි යුධ ක්‍රමයකි. නමුත් ඒ සදහා රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතා කලේ මෑත කාලීනවයි. දෙවන ලෝක යුද්ධ අවධියේ දී එංගලන්තය සහ ඇමරිකාව මේ ආකාර රසායනික මිශ්‍රණ සෑදුවත් ඔවුන් ඒවා භාවිතයට ගත්තේ නැත.
මෙසේ රසායනික ද්‍රව්‍ය මෙවන් කාරණා වලට යොදාගත් ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස සැලකෙන්නේ එක්දාස් නමසිය පනහා අවධියේ දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් මැලේසියාවට එරෙහිව යොදා ගැනීමයි. ඉන්පසුව හැටේ දශකයේදී ඇමරිකාව විසින් වියට්නාමයේ දී ඒජන්ට් ඔරේන්ජ් භාවිතා කලේය. අවාසනාවකට මෙම රසායනික ද්‍රව්‍යය භාවිතය නිසා දරුණු අතුරුඵල ඇතිවිය. එය වියට්නාම වැසියන්ට පමණක් නොව මෙයට නිරාවරණය වුණු ඇමරිකානු හමුදාවට ද අත්විඳීමට සිදුවිය.

ඒජන්ට් ඔරේන්ජ් හි ඉහත සදහන් රසායනික ද්‍රව්‍ය හැරුණු කොට දරුණු විෂ ‍රසායනික ද්‍රව්‍යයක් වන 2,3,7,8 -TCDD අඩංගු වේ. මෙය ඉතා දරුණු වන අතර කුඩා ප්‍රමාණයකට විශාල හානියක් සිදු කිරීමේ හැකියාව තිබේ. වියට්නාම යුද්ධයෙන් පසු නිවෙස් බලා පැමිණි ඇමරිකානු හමුදා භටයින් හට විවිධ රෝග සෑදීමට පටන් ගත්තේය. පිළිකා, චර්ම රෝග සහ දරු උපත් වලදී රෝග ආදිය සීග්‍රයෙන් වැඩි වීමට ගත්තේය. වියට්නාම යුද්ධය අවධියේ දී මිලියන දෙකයි දශම පහක ඇමරිකානු හමුදා භටයින් ඒජන්ට් ඔරේන්ජ් වලට නිරාවරණය වීම මීට හේතුව බව අනාවරණය විය.

වියට්නාම රජය පවසන පරිදි වියට්නාම ජනගහනයෙන් මිලියන හතරකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මෙම රසායනික මිශ්‍රණයට නිරාවරණය වී තිබේ. එයින් මිලියන තුනකට ආසන්න ප්‍රමාණයකට රෝගාබාධ වැළඳී ඇති අතර වියට්නාමයේ රතු කුරුස සංවිධානය පවසන පරිදි මිලියනයකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ශරීර විකෘති වීම ඇතුලු දරුණු සෞඛ්‍ය ගැටලු වලට මුහුණ දී තිබේ. ලක්ෂ හතරකට අධික ජනතාවක් මේ නිසා මරණයට පත්විය. ඒජන්ට් ඔරේන්ජ් හි ඇති රසායනික සංඝටක වලින් ජාන වලට හානි පැමිණවීමට හැකියාව තිබෙන නිසා මෙයට නිරාවරණය වූවන්ගෙන් සෑදෙන දරුවන්ට ද මෙහි ප්‍රථිපල විඳීමට සිදුවීම ඛේදනීය තත්වයකි.

මෙම මෙහෙයුම නිසාවෙන් වියට්නාමයෙන් මෙන්ම ඇමරිකාවෙන්ද විවිධ නඩු එයට විරුද්ධව ගොනු වී තිබේ. රටවල් දෙකෙන්ම මෙය නිපදවූ බහු ජාතික සමාගමට විරුද්ධව නඩු ගොනු කර තිබේ. 1979 වසරේ දී මෙම විෂ රසායනිකයට නිරාවරණය වී රෝගී බවට පත්වූ වියට්නාම යුද්ධයට සහභාගි වූ මිලියන 2.4 ක සොදාදුවන් පොදු නඩුවක් ගොනු කල අතර එහි ප්‍රථිපලය වූයේ එයට වන්දි ලෙස ඔවුන්ගේ පවුල් වලට ඩොලර් මිලියන එකසිය අසූවක මුදලක් බෙදා දීමට තීරණය වීමයි.

මිනිසුන්ට පමණක් නොව මිශ්‍රණය ඉසින ලද ප්‍රදේශ වල සිටි සතුන්ටද මෙහි ප්‍රථිපල විඳීමට සිදුවේ. යුද්ධයෙන් පසු මෙම පෙදෙස් වල නැවත ශාක සිටුවීමට උත්සහ කරත් එය ඉතා අපහසු වී ඇත. සරලව කිවහොත් මෙම ක්ෂණික කෘතිම පරිසර වෙනස්වීම නිසා එරටේ පාරිසරික සමතුලිතතාව වෙනස් වීමට ප්‍රබලව බලපා තිබේ. වියනාම යුද්ධය අවසන් වී දැනට දශක පහකට ආසන්න කාලයකි. එහෙත් එහි අඳුරු ප්‍රථිපල දැනටත් එහි මිනිසුන් භුක්ති විඳිති.

මූලාශ්‍ර:
1)History.com
2)military.com
3)publichealth.va.gov
4)https://youtu.be/uJaJbq9aRFI

සියලුම පින්තූර pinterest මගින් ලබා ගතිමි.

තවත් ලිපි කියවන්න මෙතනින්

“මගේ දුව හොදින් ඉඳියි නේද මහත්තයෝ”

මේ ගෙවෙන්නේ කුමන දිනයක්දයි කීමට මම නොදනිමි. උදය ආහාරය ලැබී මේ වන විට වරුවක් පමණ ගතවී තිබේ. මගේ කාමරයේ මගේ තනියට තවත් අයෙක් සිටියි. ඔහු ම...