Sunday, October 15, 2017

උඩරට ගිවිසුම ප්‍රතික්ෂේප කල නුවරවැවේ දිසාව

1815 වසරේ මාර්තු මස 2 වන දින මහනුවර රජවාසලේ මඟුල් මඩුවේදී උඩරට ගිවිසුම අත්සන් කිරීම ලංකා ඉතිහාසයේ වැදගත් සිද්ධියක් විය. මන්ද එමගින් ලංකාව බ්‍රිතාන්‍යයේ කිරීටය යටතට පත් වීමයි.

 ගිවිසුම අත්සන් තබන දිනයේ මගුල් මඩුව සිංහල හා ඉංග්‍රීසි ඉහළ ම ප්‍රභූවරුන්ගෙන් පිරී පැවතුණි. සිංහල ප්‍රභූවරුන් තම අගනා ඇදුම් ආයිත්තම් වලින් සැරසී එක් පැත්තක අසුන් ගෙන සිටි අතර රොබට් බ්‍රවුන්රිග් ඇතුලු අනෙක් ඉංග්‍රීසි ප්‍රධානීන් අනෙක් පස අසුන් ගෙන සිටියහ.

 මෙම ගිවිසුම වගන්ති 12කින් සමන්විත වූ අතර එය ප්‍රථමයෙන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් කියවන ලදි. දෙවනුව එය සිංහල භාෂාවෙන් පවසන ලද්දේ මිල්ලව දිසාව විසිනි. මෙම ගිවිසුම අත්සන් කිරීමට එක් අයෙකු හැර අනෙක් සියලුම දෙනා සහභාගි වී සිටියෝය. ගිවිසුම අත්සන් කිරීමට නුවරවැවේ දිසාව උත්සව සභාවේ සිටියේ නැත. මෙය පුදුමයටත් , රදළවරුන්ගේ දෝෂාරෝපණයටත් ලක් විය.

 ගිවිසුම සම්පූර්ණ වීමට නම් නුවරවැවේ දිසාවගේ අත්සන අත්‍යවශ්‍ය විය. නැතහොත් එය සම්පූර්ණ නොවේ.[ගිවිසුම මාර්තු 2 දින අත්සන් නොකල අතර එදින සිදුකලේ ගිවිසුම කියවීම පමණි. පලමු හත් දෙනා අත්සන් කලේ මාර්තු 10 වනදා ය.] මේ හේතුවෙන් රොබට් බ්‍රවුන්රිග් ඉතා කෝප වූ අතර තමන්ට නියමිත බලතල ලැබීමට පෙර බලතල ක්‍රියාත්මක කළේ ය. ඔහු විශේෂ රාජ ආඥාවක් නිකුත් කරමින් නුවරවැවේ දිසාව ව අල්ලා ගැනීමට හමුදාව නුවර කලාවියට පිටත් කර හැරීය.

 ඔහුගේ අත්සන නොමැතිව ගිවිසුම සම්පූර්ණ නොවන නිසා මහ අදිකාරම් ඇහැලේපොළගේ අදහස් මත ගලගොඩ විජේසුන්දර රාජපක්ෂ මුදියන්සේ ව නුවර කලාවියේ දිසාවේ බවට පත් කර ගිවිසුමට ඔහුගේ අත්සන ලබා ගත්තේය. ජෝන් ඩොයිලිගේ නිර්දේශ මත 1818 වසරේ සැප්තැම්බර් මස 25 වන දින විශේෂ රාජ ආඥාවක් මගින් නුවරවැවේ දිසාවගේ බලතල හා තනතුරු අහෝසි කරන ලදි.

 නුවර කලාවිය උඩරට රාජධානියේ ආරක්ෂක කලාපයක් වූ අතර එහි ගිය ඉංග්‍රීසි හමුදාවන්ට නුවරවැවේ දිසාව ව අල්ලා ගැනීමට නොහැකි විය. මන්ද එම ප්‍රදේශයේ සිටි ජනතාව ඉංග්‍රීසීන්ට උදව් නොකල බැවිනි.

 ඉංග්‍රීසීන් යටතේ මුහන්දිරම් තනතුරක් දැරූ කොරනේලිස් ආබෲ නැමැති පහතරට සිංහල පුද්ගලයෙකු විසින් හොර රහසේ සංවිධානය කල ජා සේනාංකයක් විසින් 1819 වසරේ මාර්තු මස 15 වන දින නුවරවැවේ වලව්වේදී නුවරවැවේ දිසාව ව අතඩංගුවට ගන්නා ලදි. තමන්ට වල කපන්නේ පිට අයම නොව තමන් අසලම සිටින අයයි.

Wednesday, October 11, 2017

රෝමය ගිනි ගනිද්දි නීරෝ වීණාව වාදනය කලා ද?

 ක්‍රි.ව. 64 දී ජූලි මසදී දින හයක් මුළුල්ලේ රෝමය ගින්නකට මැදි විය. මෙමගින් නගරයෙන් 70%ක් පමණ විනාශ වූ අතර නගර වැසියන්ගෙන් අඩකට වඩා නිවාස අහිමි විය. මෙම සිදුවීම සම්බන්ධව සම්බන්ධ සුප්‍රකට කරුණ නම් , එකල රෝම අධිරාජ්‍යයා වූ නීරෝ රෝම නගරය ගිනි ගන්නා විට වීණාව වාදනය කල බවයි. අප මෙයට වීණාව යැයි කීවද ඔහු වාදනය කලා යැයි පැවසෙන්නේ ෆිඩලය [Fiddle] යි.

 මෙම කියමන බහු අර්ථයෙන් යෙදේ. මෙයින් කියැවෙන්නේ තමන්ගේ මිනිසුන් විඳවන විට නිරෝ ගීත වාදනය කලා පමණක් නොව මෙවැනි හදිසි අවස්ථා වලදී සාර්ථක ලෙස ක්‍රියා කිරීමට නීරෝ දක්ෂ පාලකයෙක් නොවන බවයි. ඉතිහාසයේ සිටි කෲර පාලකයන් අතරට නීරෝගේ නමත් ඇතුලත් වන බැවින් මෙම සිදුවීමට නීරෝ චෝදනා ලැබීම පුදුමවිය යුතු නැත. කෙසේවෙතත් මෙම වීණා වාදනය කිරීම සම්බන්ධ සිදුවීම සම්බන්ධයෙන්ද ගැටළු කිහිපයක් පැන නැගේ.

 නීරෝ වාදනය කලා යැයි පැවසෙන ෆිඩලය පුරාණ රෝමය තුල භාවිතා වූයේ නැත. මන්ද එම සංගීත භාණ්ඩය නිමැවුනේ 11 වන ශතවර්ෂයේ දී බැවිනි. නීරෝ යමක් වාදනය කලා නම් එය සිතාරය විය යුතුයි. එනමුත් එයටවත් නිශ්චිත කිසිදු සාධකයක් නැත. රෝම ඉතිහාසඥයෙක් වන ටැසිටස් , රෝමය ගිනි ගන්නා විට නීරෝ ට්‍රෝයි නුවර විනාශ වීම පිලිබඳව ගායනා කල බව රාවයක් පැතුරුණු බව ලියා තිබේ. එනමුත් ඔහු තවදුරටත් පවසා සිටින්නේ මෙය සම්බන්ධයෙන් ඇහින් දුටු කිසිවෙක් නැති බවයි.

 රෝමය ගිනි ගන්නා විට නීරෝ සිටියේ රෝමයට හැතැප්ම 35ක් පමණ දුරින් පිහිටි ඇන්ටියම් හි ය. සමහරු විශ්වාස කලේ මෙම ගින්න නීරෝ විසින් හිතාමතාම ඇතිකල එකක් බවයි. මන්ද රෝම නගරයේ තමන්ගේ රත්තරන් මාලිගය සාදා ගැනීමට ඉඩ සලසා ගැනීමටයි.

 මෙම ගින්න සදහා නීරෝ විසින් ක්‍රිස්තියානි පුද්ගලයින්ට චෝදනා කරන ලදි. [එකල ක්‍රිස්තියානි ආගමික කණ්ඩායම් එතරම්ම ප්‍රචලිත ආගමික කණ්ඩායම් නොවීය] බොහෝ ක්‍රිස්තියානීන් අල්ලා මරණයට පත් කරන ලදි. මෙවැනි බොහෝ දේවල් වලට වරදකරු වූ නීරෝට මෙවැනි කටකතාවක් සෑදීම ඉතා පහසු දෙයකි. එනම් රෝමය ගිනි ගනිද්දි නීරෝ වීණාව වාදනය කලා යන්න අයත් වන්නේ සුප්‍රකට පුරාවෘත ගණයට මිසක් සත්‍ය ඉතිහාස කතා ගණයට නොවේ.


මූලාශ්‍ර:
1) http://amp.history.com/news/ask-history/did-nero-really-fiddle-while-rome-burned
2) http://www.ancient-origins.net/history-famous-people/did-nero-really-fiddle-while-rome-burned-001919
3) http://history.howstuffworks.com/history-vs-myth/nero.htm
4) https://www.britannica.com/amp/demystified/did-nero-really-fiddle-as-rome-burned





Tuesday, October 10, 2017

යුද්ධයේදී තුවක්කු භාවිතය ප්‍රථික්ෂේප කල සෙබලා


1942 අප්‍රේල් මස 1 වනදා ඩෙස්මන්ඩ් ඩොස් ඇමරිකානු හමුදාවට බැදුනේය. වසර තුනකට පසු ධවල මන්ධිරය ඉදිරිපිට සිට තමන්ගේ වීර ක්‍රියාව නිසා පුද්ගලයෙක් ලැබිය හැකි රටේ ඉහලම සම්මානය ලබා ගනු ඇතැයි ඔහු හීනෙන්වත් නොසිතන්නට ඇත. දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර සේවය කල මිලියන 16 කට අධික සෙබලුන් අතරින් “Medal of Honor” පදක්කම ලැබුනේ පුද්ගලයන් 431 දෙනෙක්ට පමණි. මේ පදක්කම් අතරින් පදක්කමක්, යුද්ධයෙදී එකදු සතුරු සෙබලෙකුවත් නොමැරූ seventh day Adventist කෙනෙකුගේ බෙල්ල මත පැලදවීය. ඔහු යුද්ධයට තුවක්කුවක් රැගෙන යාම ප්‍රතික්‍ෂේප කළේය. ඔහුගේ ආයුධය වුයේ බයිබලය හා දෙවියන්වහන්සේ කෙරෙහි ඇදහිල්ලයි.

හිටපු ඇමරිකානු ජනපති Harry S. Truman, කෝප්‍රල් ඩෙස්මන්ඩ් තෝමස් ඩොස්ට අතිනත දී ධවල මන්දිරය ඉදිරිපිටදී 1945 ඔක්තෝබර් 12 වන දින පැවසුවේ මෙසේය. “ මම ඔබ ගැන ආඩම්බර වෙනවා. ඔබට මෙය ලැබිය යුතුයි. ජනාධිපති කෙනෙකු විමට වඩා මේක විශාල ගෞරවයක්.” තරුණ ඩෙස්මන්ඩ්ට මේ තත්වයට පැමිනීමේ ගමන් මාර්ගය ඉතා අභියෝගාත්මක එකක් විය.

ඔහුට යුද්ධයෙදී ඉදිරිපෙළ සිට තම ජීවිතය පරදුවට තබමින් සේවය කිරිමට කැමැත්තෙන් සිටියේ ය. ඔහු තමන්ගේ ඇදහිලි නිසා ආයුධයක් යුද්ධයට රැගෙන යාමට ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ඔහුට අවශ්‍ය වුයේ යුද්ධය අතරතුර සේවය කරන වෛද්‍යවරයෙක් වීමට ය. එනමුත් ඔහු අනුයුක්ත වුයේ රයිෆල් කාණ්ඩායමකටය. ඔහු තුවක්කුවක් භාවිතා කිරිමට ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ඔහුත් සමග සිටි සොල්දාදුවන්ගෙන් ඔහුට වූ බොහෝ කරදර වලට හේතු විය. බැරක්කයේ තමන් සමග සිටි පුද්ගලයෙක් ඩෙස්මන්ඩ් ට මෙසේ පැවසුවේ ය. “ ඩොස්, අපි යුද්ධෙට ගියාට පස්සේ ඔයාට ආපහු පණපිටින් එන්න බැරිවෙන විදිහට මම වගබලාගන්නන්.” මේ අකාරයෙන් ඔහුට බොහෝ කරදර සිදුවිය. ඔහුගේ අණදෙන නිලධාරියා පවා ඔහුගෙන් නිදහසක් ලබා ගන්නේ කෙසේදැයි බල බලා උන්නේය. සියලු දෙනා සිතුවේ තුවක්කුවක් අතේ රහිත සෙබළෙකුගෙන් කිසිදු ප්‍රයෝජනයක් නොමැති බවයි.

ඔවුන් ඩෙස්මන්ඩ්ට බොහෝ හිරිහැර කල අතර වැඩිපුර රාජකාරි පැවරුවේය. තුවක්කුවක් භාවිතා කරන්න යැයි ඔහුගේ අණදෙන නිලදාරියා පැවසුවද ඩෙස්මන්ඩ් එම අණ තැකුවේ නැත. තම අණදෙන නිලදරියගේ අණ නොතැකූ නිසා ඔහුව අධිකරණය ඉදිරියටද රැගෙන ගියේය. එනමුත් එයින් පලක් නොවීය. ඩෙස්මන්ඩ් ආගම දහමට ඉතා ලැදි අයෙක් විය. ඔහු දස පනත නියමාකාරයෙන් ප්‍රායෝගික ජීවිතයෙදී ක්‍රියාත්මක කළේය. කුඩා කල ඩෙස්මන්ඩ් තම සහෝදරයා සමග සෙල්ලම් කරමින් සිටිනා අතරතුරදී ඔහු අතින් සහෝදරයාට පහරක් වැදී මියයන තත්වයට ගියේය. කෙසේ වුවත් ඔහු මියගියේ නැත. එසේ වූ අවස්ථාවේ ඩෙස්මන්ඩ් කෙලින්ම ගියේ නිවසේ එල්ලා තිබු දස පනත ඉතා අලංකාරවත්ව ලියා තිබු පෝස්ටරය දෙසටය. “මිනී නොමරන්න” යනු එහි එක් පනතකි. එය දුටු කුඩා ඩෙස්මන්ඩ් සිතුවේ තමන් විසින් දස පනතින් එක පනතක් කැඩු බවයි. එතැන් පටන් දස පනත අකුරටම ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඩෙස්මන්ඩ් ඉටා ගත්තේය. “සබත් දවස ශුද්ධ කොට පවත්වන්න” යනු දස පනතෙන් එක පනතකි. හමුදාවේ පුහුණුවීම් කරන අතරතුරදී සෑම ඉරිදාවකම පල්ලි යෑමට ඔහු තම නිලදාරින්ගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටියේ ය.

 ඩෙස්මන්ඩ් GUAM, LEYTE සහ OKINAWA හි සටන් වලට සහභාගී විය. තමන් සමග සිටින උදවිය ජිවිත විනාශ කරන අතරතුර ඔහු සිදුකලේ ජිවිත රැක ගැනීමය. තුවාල ලැබූ සෙබලෙක් උදව් ඉල්ලු සැනින් ඩෙස්මන්ඩ් වහාම එතනට දිව ගියේය. ඔහු සැමවිටම තමන්ගේ ජිවිතයට වඩා අනික් අයෙගේ ජීවිතය ගැන සිතුවේය. බොහෝ අවස්ථා වලදී ඔහු සතුරු හමුදා අසලටම ගොස් තුවාලකරුවන්ට ප්‍රතිකාර කළේය. ඔහුට සතුරු සෙබලුන් [ජපනුන්] මුමුණන හඩ පවා ඇසුණු බව වරක් ඔහු පවසා තිබුණි.

 1945 මැයි මස ලෝකයේ එක් කොනක ජර්මානු හමුදාව යටත් විය.  ඒ අතරතුර ජපන් හමුදාව සීග්‍රයෙන් පසුබසිමින් සිටියෝය. ජපන් හමුදාවට පසුබැසීමට ඉතිරිව තිබුනේ ඔකිනාවා හා මෙයිඩා මොහොර පමණි. ඩෙස්මන්ඩ් සමඟ සිටි කණ්ඩායම මෙයිඩා මොහොර අල්ලා ගැනීමට සැරසුණෝ ය. මේ සදහා ඔවුන්ට විශාල පර්වතයක් මුදුනට නැගීමට සිදුවිය. එසේ පර්වතය මුදුනට ගිය පසු ඇමරිකානු හමුදා පුදුම කරවමින් ජපන් හමුදාව ක්ෂණයෙන් ප්‍රහාර දියත් කරන්නට පටන් ගත්තෝය. ඇමරිකානු හමුදාවට පසුබැසීමට අණ ලැබුනු අතර එක් පුද්ගලයෙකු හැර අනෙක් සියලු දෙනා විශාල පර්වතයෙන් බැසීම සදහා දිව යන ලදි. කණ්ඩායමෙන් තුනෙන් එකකට සාර්ථකව පසුබැසීමට හැකි වූ අතර අනෙක් සියලුම දෙනා පර්වතය මුදුනේ තුවාල ලැබ මරණය පෙනි පෙනී සිටියෝය. මේ අතරතුර පසුබැසීම ප්‍රතික්ෂේප කල සෙබලා එනම් ඩෙස්මන්ඩ් ඩොස් තමාට හැකි උපරිමයෙන් තුවාල ලැබූ සෙබලුන්ව බේරා ගැනීමට ක්‍රියා කරන ලදි. තමන්ගේ ජීවිතය ගැන නොසිතා තම සහෝදර සෙබලුන්ගේ ජීවිත රැක ගැනීමට කල මේ ක්‍රියාව නිසා 1945 මැයි 5 වන දින මරණයට කැපව සිටි සෙබලුන් 75කගේ ජීව්ත ගැලවුණි.

 වැඩිකල් යාමට පෙර මෙම ස්ථානය ඇමරිකානුවන් විසින් අල්ලා ගත් අතර දින කිහිපයකට පසු රාත්‍රියක අසාර්ථක වැටලීමකින් ඩෙස්මන්ඩ්ට බරපතල ලෙස තුවාල විය. බංකරයක සැඟවී සිට එල්ල කරන බෝම්බයක් නිසාවෙන් ඔහුගේ ඉන ප්‍රදේශයේ සිට කකුල දක්වා ඉරුණි. ඩෙස්මන්ඩ් තමන්ට හැකි අයුරින් තමන්ටම ප්‍රථිකාර කරගත් අතර ආරක්ෂාව සදහා ස්ථානයකට යාමේදී ස්නයිපර් වෙඩික්කරුවෙකු විසින් ඔහුගේ අතර වෙඩි තබන ලදි.

යුද්ධයෙන් පසු Medal of Honor පදක්කමට අමතරව ඩෙස්මන්ඩ්ට බොහෝ පදක්කම් ලැබුණි. මෙම Medal of Honor පදක්කම දීම ආරම්භ කරන ලද්දේ 1862 වසරේ ඒබ්‍රහම් ලින්කන් විසිනි. 1862 වසරේ මෙහි සියවස් සංවත්සරයේදී ධවල මන්දිරයේ පැවති උත්සවයේදී උත්සව සභාව ඇමතීමට විශේෂ අවස්ථාවක් උදා කරගන්නා ලදි.

 ඩෙස්මන්ඩ් 1946 දී හමුදාවෙන් ඉවත් වීමට පෙර ක්ෂය රෝගය වැලදෙන ලදි. ඉන් වසර හයක පමණ කාලයක් ඩෙස්මන්ඩ් රෝහල තුල ගතකල අතර පසුව ඔහුගේ වම් පෙනහැල්ල ඉවත් කිරීමට පවා සිදුවිය. එක් පෙනහැල්ලකින් ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය ඉතා අපහසුවෙන් ගත කල ඩෙස්මන්ඩ් 2006 මාර්තු 23 වන දින මරණය වැලඳ ගත්තේය.

මූලාශ්‍ර:
1) https://en.m.wikipedia.org/wiki/Desmond_Doss
2) https://desmonddoss.com/bio/bio-real.php
3) http://www.telegraph.co.uk/films/0/mel-gibsons-hacksaw-ridge-the-extraordinary-true-story-of-desmon/amp/
4) http://people.com/movies/the-true-story-of-hacksaw-ridge-and-desmond-doss-the-medal-of-honor-winner-who-never-fired-a-shot/amp/

Tuesday, October 3, 2017

මැරෙන තුරු වයසට නොගිය Sex මුදලාලි



 අන් කවරෙකුටවත් වඩා ලෝකය ලිංගිකත්වය කරා නැඹුරු කල පුද්ගලයා මොහුයි. මෑතකදී සමාජ ජාලා මාධ්‍ය තුලින් මොහු පිලිබඳව බොහෝ කතා බහකට ලක් වූයේ පසුගිය සැප්. 27 වනදා වසර 91ක් ආයු වදාළා මිය ගිය බැවිනි. මොහු අන් කවරෙකුවත් නොව සුප්‍රකට ප්ලේබෝයි සඟරාවේ නිර්මාතෘ හියු හෙෆ්නර් ය.

 1953 දී ප්‍රථම ප්ලෙබෝයි සඟරාව එළිදැක්වුයේ කවරයේ සුරූපී මැරිලින් මොන්රෝගේ නිරුවත් රූපකාය සහිතවයි. නෑදෑයින්ගෙන්, යහළුවන්ගෙන් සහ දෙමව්පියන්ගෙන් ලද මුදල් මෙන්ම තමා ඉතුරු කල මුදල්ද එකතුකර යාන්තම් ඩොලර් 8000ක් සාදා ගත්තේ සඟරාවේ පලමු මුද්‍රණය සඳහායි. පලමු කලාපයේදී හියු තම නම හෝ දිනය සඟරාවේ සදහන් නොකලේ මෙහි දෙවන කලාපයක් පල නොවේ යැයි සිතූ බැවිනි. එනමුත් ඔහු සිහිනෙන්වත් නොසිතූ අයුරින් ඩොලර් සත 50 බැගින් පිටපත් 54000ක් පලමු කලාපයේම අලෙවි විය. නිරුවත් ඡායාරූප පාඨකයන්ගේ සිත් තදින් ඇඳබැඳ ගත්තෝය.

 පලමු කලාපයෙන්ම ඉතා ජනප්‍රියත්වයට පත් මෙම සඟරාවේ තම ඡායාරූප පල කරවා ගැනීමට සුරූපී කාන්තාවන් හියු හමුවීමට වැල නොකැඩී ආවෝය. මුලදී 'ස්ටැග් පාර්ටි' ලෙස සඟරාව නම් කිරීමට සිතා සිටියත් තම මිතුරෙකුගේ ඉල්ලීම මත එය 'ප්ලේබෝයි' ලෙස වෙනස් විය. සඟරාවේ දෙවන කලාපයට චිත්‍ර ශිල්පියෙකු විසින් බෝ ටයි පටියක් පැළඳ සිටින කාටුන් හාවෙකු ඇඳ දුන්නේය. මෙය ප්ලේබෝයි සඟරාවේ නිල සංකේතය බවට පත්විය.

 ආරම්භක අවධියේදී පටන් මෙම සඟරාව ලිංගිකත්වය හා හාස්‍යට පමණක් නොව සාහිත්‍ය, දේශපාලනය හා විවිධ සංස්කෘතීන් සඳහාද ඉඩකඩ වෙන් කරන ලදි. රේ බ්‍රැස්බරි, චාර්ල්ස් බියර්මවුන්ට්, ගේබ්‍රියෙල් ගාර්ෂියා මාකේස් සහ මාගරට් ඇට්වුඩ් වැනි ප්‍රකට ලේඛක ලේඛිකාවන් විසින් ලියන ලද කෙටි කතා ආදිය මෙම සඟරාවේ පල විය.

 එමෙන්ම මැල්කම් එක්ස් (1963), මාර්ටින් ලූතර් කිං (1965), ජෝර්ජ් ලින්කන් රොක්වෙල් (1966) වැනි අයගේ සම්මුඛ සාකච්ඡා පවා මෙම සඟරාවේ පලවිය.

 හෙෆ් විසින් 'Playboy's Penthouse' නමින් රූපවාහිනී වැඩසටහනක් මෙහෙයවූ අතර එය කළු ඇමරිකානුවන් , සුදු ඇමරිකානුවන් හා ප්‍රේක්ෂකයන් එක්ව සාමූහිකව කල ප්‍රථම රූපවාහිනී වැඩසටහන ලෙස ඉතිහාසයට එක්විය. හෙෆ් වර්ගභේද වාදයට එරෙහිව ප්‍රභලව හඬනැගූ අතර ලිංගික නිදහස පිලිබඳවද බෙහෙවින් කතාබහ කළේ ය.

 වසර 64කට පෙර හෙෆ් තම කෑම කාමරයේ සිට තනිවම සම්පාදනය කල ප්ලේබෝයි සඟරාව වර්තමානය වන විට ලොව ප්‍රමුඛ සන්නාම නාම අතර වෙයි. එමෙන්ම වැඩිම විකිණුම් ප්‍රමාණයර මෙය හිමිකම් කියන අතර රටවල් 20කට අධික ප්‍රමාණයක මෙම සඟරාව මුද්‍රණය කර බෙදා හරිනු ලබයි. ප්ලේබෝයි සඟරාව වසරකට ඩොලර් බිලියනයකට අධික ආදායමක්ද ලබයි. වර්ගයා බෝ කිරීම සඳහා මනුෂ්‍යයාට ස්වභාවධර්මයා විසින් දෙන ලද අයිතිවාසිකම් ඉතාම හොදින් වෙළදාම් කල ලොව ලොකුම කාම වෙළෙන්දා ඔහු බව ලෝකයා පවසයි. ස්පේබෝයි සඟරාවේ ඉලක්කා වයස 18-35 අතර තරුණයන් වුවත් ඊතලය නිතරම ගොස් ඇනෙන්නේ හැට පිනූ සරාගි මහල්ලන්ටය. ඉතාම නරක තත්ත්වය වන්නේ හියු හෙෆ්නර්ගේ දියණියක වන ක්‍රිස්ටි හෙෆ්නර් 1975 දී මේ සඟරාවේ මාධ්‍යවේදිනියක ලෙස සේවයට පැමිණීමයි. 1988දී ඇය සමාගමේ සභාපතිනියය. ඔවුන්ට උතුරන්නට සල්ලි තිබේ. ඒ මුදල් සියල්ල තරුණයන්ට හා මහල්ලන්ට රාගය විකුණා උපයාගත් මුදල්ය.

 හෙෆ් තම ජීවිත කාලය පුරාවට නොයෙක් සම්මානයන්ට පාත්‍ර විය. ඒ අතර ඇමරිකාවේ සඟරා ප්‍රකාශකයින්ගේ ඉහලම සම්මානය වන හෙන්රි ජොන්සන් ෆිෂර් සම්මානයද වේ.

 1926, අප්‍රේල් මස 9 වන දින චිකාගෝ හිදී හියු මාර්ස්ටන් හෙෆ්නර් උපත ලැබීය. පියා ගණකාධිකාරිවරයෙක් වූ අතර මව ගුරුවරියකි. හෙෆ් හැදී වැඩුනේ දැඩි ප්‍රොතෙස්තන්ත ආගමික නීති රීති යටතේය.

 "ඒ කාලේ මත්පැන් බොන්න බෑ, දුම් බොන්න බැහැ, පරුෂ වචනයෙන් කතා කරන්න බැහැ, ඉරිදට චිත්‍රපටයක් බලන්න යන්න බැහැ. මේවයින් ගොඩක්ම නරක දේ තමයි ලිංගිකත්වය කෙරෙහි එයාලා දක්වපු ආකල්පය, එය ඉතා භයානක හා කොයිම වෙලාවකවත් සදහන් නොකල යුතු දෙයක් විදිහටයි එයාලා සැලකුවේ." යැයි හෙෆ් විසින් 1962 දී ඉරිදා පුවත්පතකට සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් දෙමින් පැවසුවේය.

 දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ හමුදාවේ සේවයෙන් අනතුරුව 1949 දී හෙෆ් ඉලිනොයිස් හි විශ්වවිද්‍යාලයෙන් මනෝවිද්‍යාව පිලිබඳ උපාධියක් ලබා ගත්තේය. පසුව ඔහු විවිධ සඟරා වල මුද්‍රණ කටයුතු සම්බන්ධ රැකියා වල නිරත වූ අතර එම කාලයේදී කාටුන් චිත්‍ර ශිල්පියෙක් වීමටද ආශාව ඇතිව පුහුණුවීම් කලේය.

 1949 වසරේදී හෙෆ් මිලී විලියම්ස් නම් කාන්තාවව විවාහ කර ගත්තේය. විවාහයට පෙර, තමාට වෙනත් පුර්ෂයෙකු සමඟ සම්බන්ධතාවයක් ඇති බව ඇය හෙෆ් සමග පැවසුවද විවාහය නතර නොවීය. මෙම දෙපළට දරුවන් දෙදෙනෙකු ලැබුණි. 1959 දී දෙදෙනා දික්කසාද වූ අතර හෙෆ් පවසා සිටියේ ඔහු නැවත කවරදාකවත් විවාහ නොවන බවයි.

 70 හා 80 දශක වලදී බාර්බි බෙන්ටන් නම් නිරූපණ ශිල්පිණිය සමඟ හෙෆ් සබඳතා පැවැත්වුවද දෙදෙනා විවාහ වූයේ නැත. එනමුත් 1989 දී හෙෆ් වයස අවු. 26ක් වූ කිම්බර්ලි කොන්රඩ් නම් නිරූපණ ශිල්පිණිය සමඟ විවාහ විය. එවිට ඔහුගේ වයස අවු. 63කි. මෙම දෙපලටත් දරුවන් දෙදෙනෙකු ලැබුණු අතර 1998දී හෙෆ් ඔවුන්ගෙන් වෙන්ව ජීවත් වීමට තීරණය කළේ ය. 2010 දී දික්කසාදය ලබා ගත්තේය. 2012 වර්ෂයේදී හෙෆ් නවතත් විවාහ වූ අතර බිරිඳ නිරූපණ ශිල්පී ක්‍රිස්ටල් හැරිස් ය. එවිට හෙෆ්ගේ වයස 86ක් වූ අතර ඇයගේ වයස 26කි.

 1994 දී ලොස් ඇන්ජලීස් හිදී හෙෆ් තමාගේ ප්‍රථම විවාහය පිලිබඳ මෙසේ කියා සිටියේය;

"එදා මගේ හිත සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වුනා. එදායින් පස්සේ මගේ ජීවිතයේ වුන සිදුවීම් වලට මේ සිද්ධිය මොනයම් හෝ ආකාරයකින් ප්‍රභලව බලපෑවා."

 -ඩියෝන් මිතිල ප්‍රනාන්දු
අඟහරුවාදා මව්බිම පුවත්පත
යං අතිරේකය
3/10/2017

Thursday, September 28, 2017

බාබෙල් කොත

බයිබලයේ උප්පත්ති පොතේ සදහන් කතා අතුරින් තරමක් ආන්දෝලනාත්මක කතාවකි බාබෙල් කොත පිලිබඳ කතාව. මෙම කතාන්දරය නොදන්නා අයගේ දැනගැනීම උදෙසා එය කෙටියෙන් මා සදහන් කරන්නම්.

 මුළු පොලොවෙහිම තිබුනේ එකම භාෂාවක් හා කතා කරන ක්‍රමයකි. මෙම මිනිසුන් පිරිස පොලොව පුරා පැතිර නොයන පිණිස එක්තරා ගොඩනැගිල්ලක් අහස උසට සාදන ලදි. මෙය බාබෙල් කොත නම් විය. ඉන්පසු මිනිසුන් සාදන ලද මෙම කොත බලනු පිණිස ස්වාමින්වහන්සේ පොලොවට වඩින ලදි. මෙම මිනිසුන් සියලු දෙනා එකම භාෂාවක් කතා කරමින් එකම තැනකට වී සිටිනා නිසා ස්වාමින්වහන්සේ මෙම සෙනඟගේ භාෂාව අවුල් වියවුල් කළේ ය. ඒත් සමඟම මොවුන් මෙම නුවර සෑදීම අත්හැර පොලොව පුරා විසිරී ගියෝය. මේ බයිබලයේ සදහන් කතාවේ සාරාංශයයි. [උප්. 11: 1-9]

 බයිබලයේ පැරණි ගිවිසුමේ උප්පත්ති පොතේ සදහන් කතාන්දර වල මූලය පැමිණෙන්නේ මෙසපොතේමියානු ශිෂ්ටාචාරයෙනි. මෙම ග්‍රන්ථ ලියුවේ ආබ්‍රහම්ගේ පෙළපතෙනි. ආබ්‍රහම් යනු සුමේරියාවේ ඌර් සිට කානාන් දක්වා සංක්‍රමණය වූ අයෙකි. මේ පිලිබඳව පෙර ලිපියකදී ද මා සදහන් කර තිබේ.

 මෙම සිදුවීම සිදුවන අවධියේදී මෙසපොතේමියාව අවට බාබෙල් නම් නගරයක් තිබුනේ නැත. Berossus වැනි බැබිලෝනියානු පූජකවරු හා බයිබල් සම්පාදක පූජකවරු එරිදු නගරය හදුන්වා ඇත්තේ බාබෙල් ලෙසයි. එරිදු හා බැබිලෝනියාව යන නගර දෙකම කීලාක්ෂර වලින් ලියනු ලබන්නේ නුන් කි ලෙසයි. පසුකාලීනව මෙය ශබ්ද කර ඇත්තේ බාබෙල් ලෙසය.
Lucas Van Valckenborch විසින් අඳින ලද බාබෙල් කොතෙ හි චිත්‍රයක්. [ඇති සීමිත මූලාශ්‍ර උපයෝගී කරගනිමින් උපකල්පනද ඇතුලත් කර අඳින ලද චිත්‍රයකි] (1568)

 බයිබලයේ සදහන් නිම්රොඩ්ගේ සුමේරියාවේ පාලන ප්‍රදේශ ලෙස දක්වා ඇත්තේ බාබෙල් හා ඌරුක් ය. එනම් එරිදු හා ඌරුක් ය. එකල එරිදු නගරය ආගමික අතින් විශාල වැදගත්කමක් ඉසුලූ නගරයකි. සුමේරියාවේ බොහෝ පෙදෙස්වල සිට වැසියන් උත්සව වලට එරිදු නගරයට රැස් වූහ. මෙසපොතේමියානු ශිෂ්ටාචාරයේ මුල් අවධියේදී තිබුනේ ආගමික පාලනයකි. ක්‍රමක්‍රමයෙන් මෙම පාලනය රජ කෙනෙකු යටතේ කේන්ද්‍රගත වීමට පටන් ගත්තේය. මෙම ශිෂ්ටාචාරය තුල ඉදිකෙරුණු මුල්ම දේව්ස්ථානය පිහිටියේ එරිදු නගරය තුලයි. මෙය ඉදිකිරීමට යොදාගත්තේ නොපිලිස්සූ ගඩොල් නිසා කල් පැවතුනේ නැත. එමනිසා දේවස්ථානය කැඩෙන කැඩෙන වාරයක් පාසා එය මතම නව දේවස්ථාන සෑදු බවට සලකුණු තිබේ. ආසන්න වශයෙන් හය වතාවක්වත් දේවස්ථානය පිහිටි ස්ථානයේම නැවත දේවස්ථානය ගොඩනගා තිබේ.

 සුමේරියානු ශිෂ්ටාචාරයේ ඉතිහාසය බලන විට එන්මකාර් නම් රජතුමා විසින් මෙම එරිදු හි පිහිටි දේවස්ථානය අති විශාලව සාදා ඇත. මෙහිදී විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණක් වන්නේ මෙම දේවස්ථානය සුමේරියාවේ බොහෝ තැන්වල දක්නට තිබූ සිගුරාට් ආකාරයේ දේවස්ථානයක් නොවන බවයි. මෙම එන්මකාර්, බයිබලයේ එන නිම්රොඩ් ලෙස අපට හදුනාගත හැකියි.[මේ පිලිබඳව පෙර ලිපියකදී සදහන් කර තිබේ. පසුව වැඩි විස්තර සහිතව මේ පිලිබඳව ලියන්නම්]

 භාෂාව අවුල් වීම පිලිබඳව කතාන්දරයක් සුමේරියානු ශිෂ්ටාචාරය තුලත් පවතියි. මෙය "එන්කි ගේ මායාව" ලෙස හැදින්වේ. එන්කි යනු සුමේරියානු ශිෂ්ටාචාරයේ තුල ජලයට හා ඥාණයට අධිපති ලෙස සලකන ලදි.

 බයිබලයේ සදහන් කතාන්දරයේ හැටියට තනි භාෂාවක් අවුල් වියවුල් වී ලෝකය පුරා පැතිරී යන ලදි. මෙය විවිධ භාෂා වල මූලය ලෙස සලකයි. එනමුත් මෙය නිවැරදි ද?

 බයිබලයේ පැරණි ගිවිසුම මුලින්ම ලියැවුනේ හෙබ්‍රෙව් භාෂාවෙනි. බාබෙල් කොත සම්බන්ධ කතාන්දරයේ බයිබල් රචකයින් භාෂා අවුල් වියවු වීමට පසු භාෂා හැදින්වූයේ lâshôwn යන නමිනි. ඊට පෙරදී මෙය sâphâh ලෙස හදුන්වන ලදි. හෙබ්‍රෙව් භාෂාවෙන් sâphâh යන්න 'තොල්' ලෙස අරුත් සපයයි. මෙය අපට කථනය ලෙස හදුනා ගත හැකියි.

 බාබෙල් කොත සම්බන්ධ කතාන්දරයේදී පවසන්නේ විවිධ භාෂා වල ආරම්භය නොහොත් මූලයන් ගැන නොවේ! මෙසපොතේමියාවේ ඌරුක් අවධියේ [ක්‍රි.පූ. 3900-3200] අගබාගයේ දී මෙහි වැසියන් කූඥ්ඥාක්ෂර කියවීමට පටන් ගත්තෝය. කූඥ්ඥාක්ෂර ලේඛනය පැමිණීමට පෙර සුමේරියාවේ තිබුනේ රූපාක්ෂර ලේඛනයි. මෙම රූපාක්ෂර එකින් එකට වෙන වෙනම තේරුමක් තිබුණි. එමනිසා එය කියවා ගැනීමට ඔවුන්ට එතරම් අපහසු නොවීය. එනමුත් කූඥ්ඥාක්ෂර වලදී එසේ නොවේ. එකින් එක ගලපා කියවීමට සිදුවූ බැවින් ඉතා අවුල් සහගත විය. අප මේ කතා කරන්නේ මිනිස් ඉතිහාසයේ මුල්ම ලේඛන පිලිබඳව බව මතක තබාගන්න. එකල මිනිසුන්ට මෙය අතිෂය අවුල් සහගත එකක් වූ බව අත්‍යන්තයෙන්ම පැවසිය හැකියි.

 ඌරුක් අවධියේ අවසානයයේදී [භාෂා අවුල් වියවුල් වූ කාලය] වසර ගනනාවක් රජකම් කල පවුල අවසානයට පත් විය. පසුව සුමේරියාවේ රජකම ගියේ කිෂ් පවුලටයි. මොවුන් උතුරු මෙසපොතේමියාවේ සිට පැමිණි අයයි. මා කලින් ලිපියක සදහන් කල මහා ගංවතුරේ සිද්ධිය ඈඳෙන්නේ මෙතැනටයි. මෙම කාලය වන විට නගර වල සිටි මිනිසුන් තම මව් නගර අතහැර වෙනස් නගර කරා යන ලදි. මන්ද මෙතෙක් කල් රජකම් කල රාජවංශය අවසාන වීම නිසා තමන්ට ආරක්ෂාවක් සලසා ගැනීමටයි. මෙය බයිබලයේ සදහන් බාබෙල් හි ජනතාව විසිර යාම ලෙස හදුනාගත හැකියි.

මූලාශ්‍ර:

1)සුමේරියානු ශිෂ්ටාචාරය - මහාචාර්ය උක්කුබණ්ඩා කරුණානන්ද
2)ඉපැරණි ලෝක ශිෂ්ටාචාර - මහාචාර්ය රාජ් සෝමදේව, මහාචාර්ය පත්මසිරි කන්නන්ගර, කථිකාචාර්ය අනුත්තරාදේවී විද්‍යාලංකාර
3)ඊශ්‍රායලයේ ඉතිහාසය - ජී.පී.වී. සෝමරත්න
4)පරණ ගිවිසුම් සමීක්ෂණ - සැමුවෙල් ජේ. ෂූල්ට්ස්
5)ක්‍රිස්තියානි ශිෂ්ටාචාරය - අධ්‍යාපන ප්‍රකාශන දෙපාර්තුමේන්තුව
6)කතෝලික ධර්මාචාර්ය සහතික පත්‍ර විභාගය අත්පොත - ජාතික ධර්මෝපදේශ මධ්‍යස්ථානය
7)The Bible The Quran Abd Science - Maurice Bucaille
8)A History Of The Jews - Paul Johnson
9) The Sumerian King List - Jacobsen, Thorkild. 1939
10) Sumer and the Sumerians - Crawford, Harriet. 1991.

මහා ජල ගැල්ම - https://wasithaya.blogspot.com/2017/09/blog-post.html?m=1

Friday, September 22, 2017

ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රිනා පුස්තකාලය

අත් පිටපත් වෙළුම් මිලියන භාගයකට අධික ප්‍රමාණයක් එක්තැන් වූ මහා පුස්තකාලයක් ඇලෙක්න්ඩ්‍රියාවේ විය. පුස්තකාල කලමණාකරණය හා ලේඛන සූචිගත කිරීමේ ක්‍රමය මුල්වරට හදුන්වා දෙන ලද්දේ ඇලෙක්සැන්‍ඩ්‍රියා පුස්තකාලය මගිනි. මෙම පුස්තකාලය මියුසියම් නම් අධ්‍යාපන ආයතයේ කොටසකි.

 මෙය මුලින්ම හැදින්වූයේ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රිනා පුස්තකාලය ලෙසයි. සමස්ථ මධ්‍යධරණී කලාපයේ පමණක් නොව ශිෂ්ටාචාර යුගයේ සමස්ථ මානව වර්ගයාගේම දැනුම අන්තර්ගත වූ ලේඛනාගාරය ලෙස ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා පුස්තකාලය හදුන්වා දිය හැකියි.

 මහා ඇලෙක්සන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා විසින් ඊජිප්තුව දිනා ගැනීමෙන් පසු තම අගනුවර ලෙස ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව තෝරා ගත්තේය. ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ටොලමිස් විසින් ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව ලෝකයේ බුද්ධිමය අගනගරය බවට පත් කරන ලදි. පලමුවන ටොලමිස් විසින් ක්‍රි.පූ. 288 දී ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ පැරණි පුස්තකාලය ස්ථාපිත කරන ලදි. සෑම ශිෂ්ටාචාරයකම සිටි විද්‍යාර්ථීන් තම අධ්‍යන කටයුතු සදහා මෙම පුස්තකාලය වෙත පැමිණියෝ ය. එකල ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව වෙත ඕනෑම විෂයයකට අදාල පොතක් ඇතුලු වූ විට එය වහාම මෙම පුස්තකාලය වෙත රැගෙන ආ යුතු විය. එහිදී එම පොත් පිටපත් කල අතර එය අවසන් වූ පසු එම පිටපත එහි අයිතිකාරයාට ලබා දෙන ලදි. එහි මුල් පිටපත පුස්තකාලය භාරයේ තබා ගත්තේ ය. මෙය එකල නීතියක් වූ අතර එම නීතිය කඩ කරන අයවලුන්ට දඬුවම්ද ලබා දුන් බව කියැවේ.

මෙම පුස්තකාලය තුල එකල භාවිතා වූ සෑම විෂයයකටම අදාල පොත් තිබිණි. ජුලියස් සීසර් හා ක්ලියෝපැට්රා සමයේ සිට ක්‍රමක්‍රමයෙන් මෙම පුස්තකාලයේ පරිහානිය ආරම්භ විය. මෙම පුස්තකාලය තම ප්‍රථම ව්‍යසනයට මුහුණ දෙනු ලබන්නේ ක්‍රි.පූ. 48 දීය. ඒ තම ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියනු යුද්ධයේදී වරායට ආසන්නව තිබූ පුස්තකාලයේ කොටසක් ගිනි ගැනීම නිසාවෙනි. රෝම රජයේ එකල තිබූ මූල්‍යමය හිඟකම නිසාවෙන් මෙම පුස්තකාලය නඩත්තු කලේ නැත. එමනිසා කලක් ගත වෙත්ම මෙම ප්‍රධාන පුස්තකාලය නැවත භාවිතයට ගත නොහැකි තත්ත්වයටම පත් විය.

 ක්‍රි.ව. 200 සිට 300 අතර කාලවල්වලදී ඇතිවූ කැරලි හේතුවෙන් ප්‍රධාන පුස්තකාලය ඇතුලු පෙරකී මියුසියම් නම් අධ්‍යාපන ආයතනය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ විනාශයට පත් විය. මුලදී පටන් ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ තවත් ප්‍රදේශයක සෙරාපියම් නම් දේවස්ථානයක ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ ප්‍රධාන පුස්තකාලයට වඩා කුඩා පුස්තකාලයක් පවත්වාගෙන ගියේ ය. සීසර්ගේ ගිනි තැබීමෙන් හා කැරලි හේතුවෙන් මෙයට හානි නොවීය. මෙම පුස්තකාලයේ තිබූ පොත පත පිලිබඳ ඒ හැටි සඳහනක් නැත.

 රෝමන්වරුන් විසින් ක්‍රි.ව. පලමුවන සියවසේ දී ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව හරහා ක්‍රිස්තියානි ආගම ව්‍යාප්ත කිරීම හේතුවෙන් ආගමික ගැටලු බොහොමයක් උද්ගත විය. ක්‍රි.ව. 391 දී තියෝඩෝසියස් අධිරාජ්‍යයා විසින් ක්‍රිස්තියානි ආගම හැරුණු කොට අනෙක් ආගම් සියල්ල තහනම් කරමින් ආඥාවක් පල කරන ලදි. එම වසරේදීම තියෝපිලස් නම් බිෂොප්වරයා යටතේ ක්‍රිස්තියානි කණ්ඩායම් විසින් අන්‍ය ආගමික දේවස්ථානයක් වූ සෙරාපියම් ගොඩනැගිල්ල සම්පූර්ණයෙන්ම ගිනිබත් කළේ ය. මෙම සිද්ධිය නිසාවෙන් ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ පුස්තකාලය මුළුමුනින්ම පාහේ විනාශයට පත් විය. එමනිසා ක්‍රි.ව. 400 දී ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා පුස්තකාලය ඉතිහාසයෙන් සදහටම මැකී ගියේ ය. ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ සිටි විද්‍යාර්ථීන් ද නොයෙක් ප්‍රදේශවලට සංක්‍රමණය විය.

 ක්‍රි.ව. 641 දී මුස්ලිම් අරාබි හමුදා විසින් ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා පුස්තකාලයට අයත්ව තිබූ කුඩා සිහිවටන ස්වල්පයද සදහටම නැති කර දමන ලදි. කුරාණය හැර අනෙක් සියලුම ග්‍රන්ථ වලින් පලක් නැත යැයි කියමින් අවසානයේ ඉතිරිව තිබූ පුස්තකාලයේ මතක සටහන්ද ඔවුන් සහමුලින්ම විනාශ කරන ලදි.

 කුරාණය යනු බයිබලයේ පැරණි ගිවිසුමේ පිටපතක් බව සියලුම දෙනා දන්නා රහසකි. මුල්ම කාලයේ බයිබලයේ පැරණි ගිවිසුම ලියැවුනේ හෙබ්‍රෙව් භාෂාවෙනි. එකල ප්‍රධාන භාෂාවක් වූ ග්‍රීක් භාෂාවට මෙම හෙබ්‍රෙව් පරණ ගිවිසුම පරිවර්තනය කලේ වැඩිමහල්ලන් හැත්තෑ දෙනෙකු විසිනි. [සමහර මූලාශ්‍රවල 72 යැයි ද පවසයි] එමනිසා බොහෝ දෙනාට මෙම පිටපත් අධ්‍යනය කිරීමට අවස්ථාව උදාවිය. කුරාණයට මූල වන්නෙත් මෙයයි. මෙම පිටපත සෙප්තුවාජින්ත පිටපත ලෙස හැදින්වේ. වැදගත්ම කාරණය නම් මෙම සෙප්තුවාජින්ත පිටපත සම්පාදනය වූයේ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා පුස්තකාලය තුල වීමයි.

මූලාශ්‍ර
1)ඉපැරණි ලෝක ශිෂ්ටාචාර - රාජ් සෝමදේව, පද්මසිරි කන්නංගර , අනුත්තරාදේවි විද්‍යාලංකාර

2) https://en.m.wikipedia.org/wiki/Serapeum

3) https://en.m.wikipedia.org/wiki/Destruction_of_the_Library_of_Alexandria

4) https://en.m.wikipedia.org/wiki/Library_of_Alexandria


Thursday, September 21, 2017

'කොළඹ' නම හැදුනෙ කොහොමැයි?

කොළඹ යන නාමයේ මූලය පිලිබඳව මත බොහොමයක් පවතියි. එයින් කිහිපයක් පිලිබඳව අප දැන් සොයා බලමු.

 මධ්‍යකාලීන අවධියේදී මෙම ප්‍රදේශය සිංහලයන් විසින් කොළොන්තොට ලෙසද මොරොක්කෝ හා අරාබි ජාතිකයන් කලෙන්බෝ ලෙසද හදුන්වා ඇත. පස්වන සියවසේදී ලංකාවට පැමිණි දේශාටක හිමි නමක් වූ චීන ජාතික පාහියන් හිමි තම වාර්තා වල කොළඹ හදුන්වා ඇත්තේ සී ලාන් පූ ලෙසයි.

 දහහතර වන සියවසේදී පැමිණි තවත් චීන දේශාටකයෙක් වූ චං තා යුවාන් විසින් කොළඹ හදුන්වා ඇත්තේ කඕලාන්පු ලෙසයි. ඔහු තම වාර්තා වල කොළඹ වගුරු බිමක් ලෙස සටහන් කර තිබේ. ලංකාවට පැමිණි ඉබන් බතූතා කොළඹ අලංකාර නගරයක් බවත් එහි නාමය කළෙන්පු ලෙසත් සටහන් කර තිබේ.

දඹදෙණි යුගයේදී ලියැවුනු සිදත් සඟරාවෙහි ද කොළඹ යන්න සදහන් වී තිබීම විශේෂයි. එහි කොළඹ කරළු ඈ නිපන් සද පියවි නම් ලෙස සදහන් වේ. එමනිසා කොළඹ යන වදන දඹදෙණි යුගයේදීත් භාවිතා වූ බවට අපට සිතිය හැක. රාජාවලියේ කොළඹ යන්න සදහන් වන්නේ කලන්තොට ලෙසයි.
ලන්දේසි පාලනය යටතේ කොළඹ කොටුව ප්‍රදේශය. මේ දළ සිතියම 1672 දී “ජොහැනස් ජන්සෝනියස් වාස්බර්ගන්” විසින් අඳින ලද්දක්

 කෝට්ටේ යුගයෙහි ලියැවුනු රුවන් මල් නිඝණ්ඩුවෙහි මෙසේ සදහන් වේ;

නමවු කුළුණින් බැස
බියකරු සසර සයුරේ
බමණ මුළු සත් වග සෙන්
කොළඹට අළෙ මහත්මා

මෙහි කොළඹ යන්න තොටුපලකට සමාන කර ඇත.  

 පෘතුගීසි ජාතික පර්නාවෝ ද ක්වේරොස් පියතුමාගේ මතයට අනුව කොළඹ යන නාමය සෑදී ඇත්තේ කොළ + අඹ හෙවත් අඹ ගසේ කොළය ලෙසයි. රොබට් නොක්ස් විසින් තම සටහන්වල මේ පිලිබඳව පහත අයුරින් සටහන් කරයි.

"...කොළඹ නගරයට බටහිර දෙසින් ස්වදේශිකයන් අඹගස නමින් හඳුන්වන ගසක් තිබේ. අඹගසේ සාමාන්‍යයෙන් අඹ පල හට ගැනුනත් මේ ගසේ ඇත්තේ කොළ පමණක් නිසා ගස කොළ+අඹ යන නමින් හැදින්වූ අතර ක්‍රිස්තියානුවන් කොළම්බස්ට ගෞරව කරනු වස් කොළොම්බු යන්න ඒ වෙනුවට යොදා ගෙන ඇත. මුහුදුබඩ ප්‍රදේශයේ ඇති ප්‍රධාන නගරය මෙයයි. ප්‍රධාන ආණ්ඩුකාරයාගේ නිල නිවාසයද මේ නුවර තුල පිහිටා ඇත. ලන්දේසිවරුන් නගර ලාංඡනයර අඹ ගසක් හා පරවියෙකු ද තෝරා ගැනීමෙන් මෙය තවදුරටත් සනාථ කර තිබේ.

 සාන්තා ලෝරන්ස් තුඩුව අසල දැනට ඇති කොමසේරියම් වීදියට ආසන්නයේ පරම්පරා ගණනක් යනතෙක් කොළ පමණක් ඇති ඵල හට නොගත් විශාල අඹ ගසක් තිබුණු බවට කියැවේ. මෙය කෙතරම් විශාල වීද යත් මුහුදේ සිට බලන්නෙකුට මෙය බිම් සලකුණක්ද විය..."

 ඉහතදී ඕලන්ද ජාතිකයන් කොළඹ දිසාවනිය නියෝජනය කිරීමට යොදාගත් පරවියෙකු වසා සිටින කොඩියක් ගැන සදහන් විය. ලතින් භාෂාවෙන් කොලුම්බා යනු පරවියාය.

කැළණි ගඟෙන් බෙදී යන කොළොන් ඔය හේතුවෙන් මේ නාමය උපන් බවට ඇත්තේ තවත් මතයකි. කොළොන්නාව, කොළොන්තොට වැනි පැරණි නම් එසේ සකස් වී තිබේ. කල්‍යාණි ගඟ නොහොත් කැලණි ගඟේ තොටුමුණ ලෙස කල්‍යාණි තොට බිහිවී පසුව කොළොන්තොට වූවා විය හැකියි. අතීතයේ සිටම කොළ වාණිජ කටයුතු සදහා ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිලූ නගරයක් බැවින් විවිධ ජන වර්ගවල කටවහරට අනුව කොළඹ යන්න පෙරලි වී සෑදුනාද විය හැකියි. 

කලම්බු (යාත්‍රා විශේෂයක්) හා කලප්පු (මිශ්‍රවූ කලපුව) වැනි දකුණු ඉන්දීය වදන්ද තිබේ. මේ සියලු කාරණා නිසා කොළඹ යන නාමයේ මූලය පිලිබඳව ස්ථිර නිගමනයකට ඒමට නොහැකියි.

 මූලාශ්‍ර:
1)පෞරාණික ස්ථාන හා ස්මාරක කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය - සීවලී බණ්ඩාර මනතුංග

2)පුරාණ ලංකාවේ ගම්දොර විත්ති - පී. ඇම්. සේනාරත්න

3)එදා හෙළ දිව - රොබට් නොක්ස් [පරිවර්තනය - ඩේවිඩ් කරුණාතිලක ]

4)රාජාවලිය - ඒ. වී. සුරවීර [විචාරාත්මක සංඥාපනය හා ශාස්ත්‍රීය සංස්කරණය]

ඉදිරියේදී පලවීමට නියමිත ලිපි

*කව්ද මේ එලොහිම්?
*අබන්ටෙස් - 2 කොටස

ඔබ ඉදිරියේදී කියවීමට කැමති මාතෘකාවක් තිබේනම් එය පහතින් සටහන් කරන්න. උක්ත සටහන පිලිබඳ අදහස් උදහස් දක්වනවානම් ඉතා කෘතඥ වෙමි.

උඩරට ගිවිසුම ප්‍රතික්ෂේප කල නුවරවැවේ දිසාව

1815 වසරේ මාර්තු මස 2 වන දින මහනුවර රජවාසලේ මඟුල් මඩුවේදී උඩරට ගිවිසුම අත්සන් කිරීම ලංකා ඉතිහාසයේ වැදගත් සිද්ධියක් විය. මන්ද එමගින් ලංකාව බ්...