Tuesday, January 9, 2018

ඉතිහාසයේ මහා ඝාතන යන්ත්‍රය - ඇලෙක්සැන්ඩර්



වයස අවුරුදු 18 දී අශ්වාරෝහක හමුදාවේ අණදෙන්නාව සිට 20 දී රජකමට පත් ව 26 දී පර්සියානු අධිරාජ්‍යය ජයගෙන 33 දී මියගිය හේ ඇතැමෙකුට ඉතිහාසය බිහි කල විශිෂ්ටතම සෙන්පතියා වෙයි. එහෙත් තවත් අයෙකුට හේ ලේ පිපාසිත දුෂ්ට ඝාතකයෙකු පමණක් වෙයි. ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ පිහිටි තිබූ ඔහුගේ සුසානය රෝම අධිරාජ්‍යයන්ගේ ආකර්ෂණය දිනා ගත් තැනක් විය. ජුලියස් සීසර්, කලිග්යුලා සහ ඔගස්ටස් වැනි රෝම අධිරාජ්‍යයන් ඇලෙක්සැන්ඩර් ට ගෞරව කිරීම සදහා ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවට පැමිණ ඇත. එසේ ගෞරව දැක්වූ සොහොන ඇති ස්ථානය අදටත් අභිරහසක්.

"එක් අයෙකුගේ චර්යාව මත සියලු දෙනාගේ ඉරණම රඳා පවතියි" යැයි කියමින් ලෝකයේ බොහෝ අයගේ ඉරණම වෙනස් කල ඝාතන යන්ත්‍රයේ කතාවයි මේ.

තමන්ට පෙර රජකම් කල පිලිප් නම් පියා දමන ලද ශක්තිමත් අඩිතාලම නොවන්නට ඇලෙක්සැන්ඩර් ට තම අධිරාජ්‍යය පිහිටුවීම කල නොහැකි වන්නට තිබුණි. ආගාධයට ඇද වැටෙමින් තිබූ මැසිඩෝනියාවේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා ගොඩනගමින්, කාර්යක්ෂම යුධ උපක්‍රම යොදාගනිමින් , ආරක්ෂාව සදහා විවිධ වූ උපක්‍රම භාවිතා කරමින් මැසිඩෝනියාව පිලිප් විසින් ශක්තිමත් කලේය. මෙය කාවන්තිස්ස රජතුමා විසින් දුටුගැමුණු රජතුමා වෙනුවෙන් හොද අඩිතාලමක් දැමුවා වැනි ලෙස කෙනෙකුට සිතිය හැක.

පියාගෙන් පසු රජකමට පත්වූ ඇලෙක්සැන්ඩර් වැඩිකල් යාමට පෙර තමන් අසල සිටි ස්වදේශීය සතුරන් විනාශ කර දැමීය. ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ හමුදාවන්ට මුහුණදීමට නොහැකි වූ නිසා ක්‍රි.පූ. 336 වන විට ග්‍රීකයන්ට ඔහුගේ ආධිපත්‍ය පිලිගැනීම හැර කල හැකි දෙයක් නොවීය.

ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ පාලනය පිලිනොගත් ත්‍රේෂන් සහ ඉලීරියන් වැනි ජාතිකයන් ඔහුට විරුද්ධව කැරලි ගැසීමට පටන් ගත්තේ ය. මෙම කැරලි වලට මූලිකත්වය ගෙන කටයුතු කල තීබ්ස් නගරය වැටලූ ඇලෙක්සැන්ඩර් එහි ජනතාව මරාදැමීමට හෝ වහල් සේවය සදහා විකුණා දැමීමට අණ කලේය. මොහුගේ පියා විසින් පුර රාජ්‍ය එක්ව හෙලනීක සංවිධානයක් පිහිටවනු ලැබුණි. ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ මෙම ක්‍රියාකලාප වලට බිය වූ ඔවුන් ඇතැන්ස් හිදී හෙලනීක සංවිධානයේ නායකයා ලෙස ඇලෙක්සැන්ඩර් ව පත් කර ගත්තේය.

පසුව ඇලෙක්සැන්ඩර් හඹා ගියේ පර්සියානු ගැති ග්‍රීක රාජ්‍යයන් වෙතයි. ඔහු එය සුළු ආසියාවෙන් පටන්ගෙන පර්සියානු ආක්‍රමණ දක්වා ගෙන ගියේය.

පර්සියාවේ ගෝර්ඩියන් නම් නගරයේ තිබූ ගෝර්ඩියන් ගැටය ලිහීමට සමත් වන පුද්ගලයා මුළු ලොව පාලනය කරන බව පුරාවෘත්තයක් තිබුණි. ඇලෙක්සැන්ඩර් මෙය දැන සිටියේ ය. ගැටයේ කොන් දෙක සොයාගත නොහැකි වූ නිසා කඩුවෙන් එම ගැටය කපා කොන් දෙක පාදා ගත්තේය. මෙය ඇලෙක්සැන්ඩර් ගේ ප්‍රචාරක උපක්‍රමයක් බව ඔහුගේ චරිතය ගැන ලියූ ඔහුගේ සමකාලීනයෝ සදහන් කරයි.

ක්‍රි.පූ. 333 මැද භාගයේ දී එකල පර්සියානු අධිරාජ්‍යයා වූ ඩේරියස් විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ හමුදාව ඉසස් හිදී අන්ත පරාජයකට පත් කලේය. ඩේරියස්ව ඝාතනයෙන් පසු ඔහුගේ දියණියක් විවාහ කරගත් ඇලෙක්සැන්ඩර් පර්සියාවේ නීත්‍යානුකූල පාලකයා බවට පත්විය.  ඉන්පසු මයිලීටස්, ටයර් හා ඊජිප්තුවේ දී ලැබූ ජයග්‍රහණ නිසා මධ්‍යදරණී මුහුදේ නැගෙනහිර වෙරළේ සම්පූර්ණ පාලනය ඔහු අතට ගැනීමට සමත් විය. මෙම ආක්‍රමණ අතර ටයර් නම් නගරය අල්ලා ගැනීමට ඇලෙක්සැන්ඩර් මාස හතක් වෙහෙස වූ අතර තම ජයග්‍රහණයෙන් පසු එහි සිටි මිනිසුන් දහසක් පමණ ඝාතනය කර තිස් දහසකට අධික පිරිසක් වහල් සේවයට විකුණන ලදි.

ඇලෙක්සැන්ඩර් තම ආක්‍රමණශීලී ප්‍රතිපත්තිය දිගින් දිගටම සිදු කරගෙන ගියේය. මේ හේතුවෙන් මැසිඩෝනියානු හමුදාව ක්‍රමක්‍රමයෙන් සංඛ්‍යාත්මක අතින් අඩුවීමට පටන් ගත්තේය. ඒ නිසා තම හමුදාවට කුලී භටයන් බදවා ගත්තේ ය. තම සුපුරුදු මැසිඩෝනියානු වස්ත්‍රය අතහරින ලද හේ පර්සියානු ශෛලියේ ඇදුම් ඇදීමට මෙකල පුරුදුව සිටියේය. පර්සියානු රාජ සභාවේ පැවති රජතුමාට බිම දිගාවී ආචාර කිරීමේ ක්‍රමය තම හමුදාවන්ට හදුන්වා දුන් මොහු රැවුල බෑම ප්‍රචලිත කලේය. ඒත් සමගම පර්සියානු නාටිකාංගනාවක් වූ රොක්සේන් විවාහ කර ගත්තේය.

ක්‍රි.ව. 327 දී හින්දු කුෂ් කඳු වැටිය තරණය කල ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ හමුදාව කාබුල් හා ස්වොට් තැනිතලාවල සිටි තමන්ට යටත් වූ වැසියන් කිසිදු හේතුවක් නොමැතිව ඝාතනය කර දැමීය. ඉන් වසරකට පසු වත්මන් පීර්සාර් කදුවැටිය තරණය කර එහි සිටි ඉන්දියානු ජාතියන්ගේ ජීවිතයන්ට තිත තැබුවේය.

ඉන් තවත් ඉදිරියට ගිය ඇලෙක්සැන්ඩර් ජේලුම් ගංගාව තරණය කරමින් එහි ඔහු එනතුරු බලා සිටි පෝරස් ගේ හමුදාව පරාජයට පත් කලේය. මෙම සටන ඇලෙක්සැන්ඩර් ගේ ජීවිතයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් විය. වයස අවුරුදු 13 සිට තමන් හීලෑ කරගත් බියුසෙෆලස් නම් අශ්වයා මියයාම එක් හේතුවකි. එය ඔහුගේ ජීවිතයෙන් කොටසක් වෙන් වී ගියාක් වැනියි. අනෙක නම් මෙහිදී ඇලෙක්සැන්ඩර් ගේ හමුදාව ප්‍රථම වරට තම නායකයාගේ අණ ප්‍රථික්ෂේප කිරීමයි.

ඇලෙක්සැන්ඩර් ගේ සිහින සැබෑ කරමින් මිනිසුන් තොග පිටින් ඝාතනය කල මෙම හමුදාව තවදුරටත් එසේ කිරීම ප්‍රථික්ෂේප කලේය. ඇලෙක්සැන්ඩර් එසේ කිරීමට අණ දුන් විට ඔවුන් කැරලි ගැසීමට ද පටන් ගත්හ. මෙයින් ඇලෙක්සැන්ඩර් බොහෝ කිපුන ද තම හමුදාවගේ කීමට හේ එකඟ විය. ඒ අනුව හමුදාවෙන් එක් කොටසක් දකුණු දෙස බලා ඉන්දු නදිය දිගේ යාත්‍රා කල අතර තවත් කොටසක් ඇලෙක්සැන්ඩර් යටතේ ජෙඩ්රෝසියානු කාන්තාරය හරහා ගමන් කලේය. මෙය නූතන බලුකිස්තානය හරහා වැටී තිබේ. ජලය රහිතව අධික රස්නයක් ඇතිව කාන්තාරයක් මැදින් මෙසේ ගමන් කිරීම ඇලෙක්සැන්ඩර් ගේ පිරිහෙමින් තිබුන ඥාණය පැහැදිලි කරයි.

මෙම ගමනේදී ද ඇලෙක්සැන්ඩර් සුපුරුදු පරිදි මග දිගට හමුවන ජනතාව කපා කොටා ඝාතනය කලේය. නූතන මුල්ටානයේ එකල සිටි ජනතාව එනම් මලියන් ජනතාව සමග වූ සටනේ දී ඇලෙක්සැන්ඩර් ට දරුණු ලෙස තුවාල වූවත් ඔහුව සතුරන් අතට පත්වීම වලක්වා ගැනීමට මැසිඩෝනියා හමුදාවට හැකි විය.

ඇලෙක්සැන්ඩර් ශූර රණශූරයෙක් මෙන්ම අධික ලේ පිපාසිතයෙක් විය. මොහුගේ ක්‍රියාකලාප නිසා හමුදා භටයන් හා සාමාන්‍ය ජනතාව බුරුතු පිටින් ඝාතනයට ලක් විය. ඔහු යටතට පත් ප්‍රදේශ වල ජනතාව වසර ගණනාවක් තිස්සේ එක්කාසු කරගත් ධනය දින කිහිපයකින් විනාශයට පත් විය. පර්සෙපලිස් වැනි දශක ගණනාවක කාලයක් තුල මිනිසුන් දහස් ගණනකගේ ශ්‍රමයෙන් ගොඩ නැගුණු සංස්කෘතික ලෝක උරුමයන් දින කිහිපයකින් කොල්ලකා ගිනි තබන ලදි.

එකල වන විට ලෝකයේ තිබුනු සශ්‍රීකම නගරය මෙයයි. ඇලෙක්සැන්ඩර් මෙම නගරයට ඇතුලු වී සෙසු නගර විනාශ කලේය. ඒ අතරතුර දිනක් රාත්‍රියේ මත්පැන් පානය කරමින් විනෝද වෙමින් කාලය ගත කරමින් සිටිනා විට තායිස් නම් ඇතීනියානු ගණිකාවක් ඇලෙක්සැන්ඩර් හට පවසා සිටියේ සාදයක් පවත්වා රාජකීය මාලිගයට ගිනි තැබුවහොත් එය ඔහු ආසියාවේ ලද විශිෂ්ටතම ජයග්‍රහණය බවයි. අධික බීමතින් සිටි ඇලෙක්සැන්ඩර් මෙයින් උද්ධාමයට පත්ව පර්සියානුවන්ගේ ආඩම්බරයට හේතු වූ මෙම ස්ථානය ගිනි තැබීමට පලමු ගිනි පන්දම පෙර කී කාන්තාව අතට දුන්නේය. පර්සියානු අධිරාජ්‍යයෙක් වූ ක්සර්සීස් ශුද්ධවූ නගරයක් වූ ඇක්‍රොපොලිස් හි ඝාතනය කරන ලද ඇතීනියානුවන්ගේ පලිය එම අවස්ථාවේ සිටි එක් කාන්තාවක් විසින් වසර ගණනාවකට පසු එසේ ලබා ලබාගත්තාය.

පැරණි ලෝකයේ පුදුම හතෙන් එකක් ලෙස සැලකෙන වසර දෙදහසකට පෙර ඇපලෝ දෙවියා සිහි කිරීම උදෙසා රෝඩ්ස් දූපතේ ගොඩනැගුණු ප්‍රථිමාව ඇලෙක්සැන්ඩර් ගේ හැඩහුරුකමින් නිර්මාණය වූවක් බව විශ්වාස කෙරේ.

වසර 33ක කෙටි ජීවිතය කෙලවර වූයේ මැලේරියාව යැයි කීවද එයට නිශ්චිත සාක්ෂි නැත. ඇලෙක්සැන්ඩර් ගේ මෙම හදිසි මරණය නිසා තමන් යටතට පත් සුවිශාල ප්‍රදේශයේ ස්ථිර දේශපාලන ව්‍යුහයක් ස්ථාපිත කල නොහැකි විය. එමෙන්ම එකල බටහිර ආසියාවේ පැවති රාජ්‍ය පාලන ක්‍රමය ඇලෙක්සැන්ඩර් අතින් විනාශයට පත් විය.

ඇලෙක්සැන්ඩර් ගේ අවසන් කැමැත්ත වූයේ,

1)තමා මියගිය පසු මිනිය වෛද්‍යවරුන් විසින් කරතබාගෙන යා යුතුයි. (වෛද්‍යවරුන්ට වත් මරණය පරාජය කල නොහැකි වීම)

2)තමා රැස්කරගත් ධනය මිනිය ගෙනයන මාර්ගයේ ඇතිරිය යුතුයි. (අයහපතින් රැස් කරගත් ධනයෙන් පලක් නැත)

3)අත් දෙක මිනියෙන් පිටතට වැටී තිබිය යුතුයි. (මියයන විට යන්නේ හිස් අතින් බව)

Saturday, December 30, 2017

ලංකාව සහ ලෝකය

විජයාවතරණය ක්‍රි.පූ. 543 දී වූ බව ගනන් බලා ඇත. ඊට ආසන්න කාලයකදී ග්‍රීසියේ හෙරඩෝටස් සහ සොක්‍රටීස් ද චීනයේ කොන්ෆියුෂියස් සහ ලාඕට්සු ද විසීය. 300 නම් චිත්‍රපටයට පාදක වූ තර්මෝපයිලේ සටන ද වූයේ මීට ආසන්න කාලයේදී යි.

අනුරාධපුර රාජධානිය පණ්ඩුකාභය [ක්‍රි.පූ. 437-367] විසින් පිහිටුවයි. දේවානම්පියතිස්ස රජුගේ කාලයේ [ක්‍රි.පූ. 250-210] බුදු දහම ලංකාවට පැමිණේ. පලමු චෛත්‍ය වූ ථූපාරාමය දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින් ගොඩනගයි. මීට ආසන්න කාලවල් වලදී මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් [ක්‍රි.පූ. 356-323] ද ග්‍රීසියේ ඇරිස්ටෝටල් හා ප්ලේටෝ ද ඉන්දියාවේ අශෝක අධිරාජ්‍යයා ද කාතීජයේ හැනිබල් [ක්‍රි.පූ. 247-182] ද සිටි අතර සේද මාවතේ ඇරඹුම ද සනිටුහන් විය.

තම ඇසුරට පත් පිරිමින් වස දී ඝාතනය කලා යැයි සැලකෙන අනූලා රැජිණ [ක්‍රි.පූ. 47-42]  සිටි කාලයට ආසන්නව ඊජිප්තුවේ පාලනය ක්ලියෝපැට්රා විසින් පවත්වාගෙන යන ලදි. රෝමයෙන් ගෙන්වූ රතු පබළු වලින් දැලක් සාදා එයින් රුවන්වැලි සෑය වැසූ බව සදහන් වන්නේ භාතික අභය රජුගේ කාලයේදී ය. ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය අවසන් වන විට ලෝකයේ තවත් තැනක ජේසුස්වහන්සේ වයස අවු. 12 ක පමණ දරුවෙකි.

ධාතුසේන රජු තමන් සෑදූ කලා වැවේ බැම්මේ තබා මැටි ගසා මරා දැමේ. කාශ්‍යප [ක්‍රි.ව. 473-491] රජ වේ. ඒත් සමඟම බටහිර රෝම අධිරාජ්‍ය බිඳ වැටේ. මෙරොවින්ජියන් අධිරාජ්‍යය බිහි වේ.

පලමු විජයභාහු රජුගේ [ක්‍රි.ව. 1055-1110] කාලයේ චෝල හමුදව පොලොන්නරුවේ සිට පැමිණ රුහුණ කොල්ලකයි. රජුගේ මුල් කාලයේදී ක්‍රිස්තියානි ලෝකය බටහිර කතෝලික හා ග්‍රීක ඕර්තඩොක්ස් ලෙස බෙදේ. ඔහුගේ පාලනය අගභාගයේ දී ලෝකයේ තවත් තැනක පලමු කුරුස යුද්ධය සිදුවේ.

පලමු පරාක්‍රමභාහු රජු [ක්‍රි.ව. 1157-1186] බුරුමය ආක්‍රමණය කරයි. චෝලයන් අතින් විනාශ වූ අනුරාධපුරය නැවත ප්‍රථිසංස්කරණය වේ. දකුණු ඉන්දියාවේ පාණ්ඩ්‍ය රාජ්‍යයන්ට ආධාර පිණිස පරාක්‍රමභාහු රජු හමුදා පිටත් කර යවයි. මෙකල ලෝකයේ තවත් තැනක සැලඩීන් අධිරාජ්‍යයා සිටි අතර පැරකුම්බා රජුගේ පාලන ආරම්භය අවධියේදී දෙවන කුරුස යුද්ධය අවසන් වී වසර කිහිපයක් ගත වී තිබූ අතර ඔහුගේ පාලන කාලය අවසන් වී වසර කිහිපයකින් තෙවන කුරුස යුද්ධය ආරම්භ විය. එමෙන්ම සෙල්ජික් තුර්කිවරු බයිසැන්ටියානු හමුදා පරාජය කරයි. [ක්‍රි.ව. 1071]

ත්‍රිපිටකය ග්‍රන්ථාරූඩ වූ කාලයේ දී තවත් තැනක තෝමස් ඇක්වයිනාස් පියතුමා Summa Theologica ලියයි. ක්‍රි.ව. 1284 දී මොංගල් අධිරාජ්‍යයේ කුබ්ලයි ඛාන් ලංකාවෙන් කප්පම් ඉල්ලයි.  හතරවන පරාක්‍රමභාහු [ක්‍රි.ව  1302-1326] රජුගේ කාලයේ දළදා සිරිත රචනා වූ අතර පසුව පන්සිය පනස් ජාතකය පාලියෙන් සිංහලට පරිවර්තනය වේ. මෙකල ලෝකයේ තවත් තැනක යුරෝපය විනාශ කල කළු මරණය ඇරඹුණු අතර ඇස්ටෙක්වරු තම සුවිශාල නගරය වූ ටෙනොචිට්ලන් නගරය ගොඩනගයි. 

ක්‍රි.ව. 1409 දී චෙංග් හෝ නැමැත්තා ලංකාවට පැමිණ චීන අධිරාජ යුංග් ලෝ වෙනුවෙන් ඉල්ලූ කප්පං නොලැබුණු නිසා සිංහල රජු අලකේෂ්වර හා පිරිවර සිරකරුවන් ලෙස චීනයට රැගෙන යයි. ක්‍රි.ව. 1414 දී මොවුන් නැවත මව්බිමට පැමිණේ. මීට වසර කිහිපයකට පසු ඉතාලියේ කලා කෘති වලට මහත් සේවයක් සැපයූ මෙඩිචි පවුලේ නැගීම සනිටුහන් වේ.

(තවත් කොටසක් පසුවට)





Tuesday, December 26, 2017

අහිමි පෙම

අඩි පහට වඩා ඩිංගක් උස            ඇතී
කතාවට වඩා සිනහව නිතර මුවග ඇතී
උදේ හවා අප හමුවෙලා               ඇතී
මට ඔබ ලැබගන්නට වරම්           නැතී

සැමියන් ඔබ හා කතා කරන                  විට
මම ඔබ හා හොදින් මිතුරු බව නොදැන  විට
ඔවුන් මා හා ඒවා රසකර කියන             විට
උගෙ ඉහ මොළ කුඩු කරන්නට සිතේ    මට

ඔබ මා හා දොඩමළු වන                        විට
පැය කටු මිනිත්තු වෙයි නොදැනීම          මට
එහෙත් කතාව අවසන මල්ලී යැයි කියන විට
වලක් කපන් වැලලෙන්නට සිතේ           මට

[මම කවි ලිවීමට ආධුනිකයෙක් වන බැවින් සදොස් තැන් නිදොස් කරන මෙන් ඉල්ලා සිටිමි. එමෙන්ම මෙය පෞද්ගලික අත්දැකීමක් නොවන බවද තරයේ කියා සිටිමි. :D ]

පින්තූරය - 17 වන ශතවර්ෂයේදී Johannes Vermeer විසින් අදින ලද චිත්‍රයකි.




Monday, December 25, 2017

සුදු මිනිසාගේ ගස

රොබට් නොක්ස් පිය පුතු දෙදෙනා ඇතුළු කණ්ඩායම බ්‍රිතාන්‍යය පෙරදිග ඉන්දියා වෙළඳ සමාගම යටතේ 1658 වසරේ ජනවාරි 21 වන දින 'Anne' නම් නැව මගින් පර්සියාව බලා යාත්‍රා කරන ලදි. කෙසේ නමුත් අවාසනාවන්ත අන්දමින් 1659 වසරේ නොවැම්බර් මස 19 වන දින නැව කුණාටුවකට හසුවී බොහෝ අබලන් විය. එසේ අබලන් වූ නැව ගසාගෙන ආවේ ත්‍රිකුණාමලයේ දකුණු පෙදෙසේ පිහිටි කොට්ටියාර් කලපුව දෙසටයි.

එකල නුවර රජකම් කලේ දෙවන රාජසිංහ [1629 - 1687] රජතුමාය. හේ මොවුන්ව පිලිගැනීම සදහා තෑගි බොග බොහොමයක් දිසාවේ කෙනෙකු අතින් නොක්ස් ඇතුලු පිරිසට යවන ලදි. එනමුත් වැඩි කල් යන්නට මත්තෙන් රොබට් නොක්ස් (පියා) සියඹලා ගසක් යට සිටිනා විටදී රාජපුර්ෂයන් විත් ඔහුව සිරබාරයට ගත් අතර නැවේ සිටි දහසය දෙනෙක් ද අල්ලා ගන්නා ලදි. නැව ද රාජ සන්තක කළේ ය.

මෙම පිරිසට දිවයිනෙන් පිටට යාම තහනම් වූ නමුත් ඔවුන්ට මෙහි සිටි මිනිසුන් හොදින් සැලකුවෝය. රොබට් නොක්ස් (පුත්‍රයා) ගොවියෙක්, මුදල් ණයට දෙන්නෙක් ලෙස  රැකියා කිරීමට සමත් විය.

පිය පුතු දෙදෙනාම මැලේරියා වසංගතයෙන් බොහෝ පීඩා විදි අතර පියා 1661 වසරේ පෙබරවාරි මස මිය ගියේය. දිවයිනේ වසර දහනමයක් ගතකල පසු රොබට් නොක්ස් , ස්ටෙෆන් නම් තවත් අයෙකු සමග රටින් පිටව යාමට සමත් විය.

අරිප්පු හි පිහිටි ලන්දේසි බලකොටුවක් වෙත යාමට මොවුන් දෙදෙනාට හැකියාව ලැබුණි. එහිදී ලන්දේසීන් විසින් මොවුන්ව 1680 වසරේ සැප්තැම්බර් මස දී තම නිවෙස් කරා යාමට අවස්ථාව සලසා දෙන ලදි.

මෙම ගමන අතරතුර දී ලංකාවේ ජීවත් වූ කාලයේදී තමන්ට වූ අත්දැකීම් අලලා "An Historical Relation of the Island Ceylon" නමින් කෘතියක් සම්පාදනය කලේය. එය 1681 වසරේ එළිදැක්විණි. 17 වන ශතවර්ෂයේ දී ලාංකික ජන ජීවිතය ගැන අධ්‍යනයට ඉතා වටිනා කෘතියක් එසේ ලියැවිණි.

පසු කාලයේදී රොබට් නොක්ස් (පියා) අල්ලා ගත් ස්ථානය සිහිවීම පිණිස ඵලකයක් සවි කලේය. එහි "This is the Whiteman’s tree under which Robert Knox, captain of the ship ‘Anne’ was captured" ලෙස සදහන්ව තිබේ. 1893 වසරේ දී මෙම ඵලකය ස්ථාපිත කල අතර එතැන් පටන් රජය විසින් එය රැකබලා ගත්තේය.

එනමුත් 1970 අවධියේ දී ත්‍රිකුණාමලය ප්‍රදේශයට බලපෑ සුළි කුණාටු තත්ත්වයක් නිසාවෙන් සියඹලා ගස බිම පතිත විය. ගසෙ හි අඩියේ තිබූ ඵලකය ආරක්ෂාව තකා කොලඹ කෞතුකාගාරය වෙත රැගෙන ගියේය.

පාරු පාලම


පෘතුගීසීන් විසින් 'පාසු ග්‍රාන්ඩ්' නම් ස්ථානයේ කැලණි ගඟ හරහා පාරු පාලමක් සකස් කර තිබුණි. මෙම ස්ථානය වර්තමානයේ හදුන්වන්නේ 'ග්‍රෑන්ඩ් පාස්' නමිනි.

 මෙහි වසර හැත්තෑවකට අධික කාලයක් පුරාවට පාරු සේවයක් තිබුණි. මෙය මීගමුව, වයඹ පළාතට හා මධ්‍යම කඳුකරයට ඇතුලු වන එකම මාර්ගය විය.

එකිනෙකට යාබදව පාරු 21ක් නැංගුරම් ලා අඩි 500කට ආසන්න දිගට සාදා තිබූ පාලම් පාරුව පිලිබඳ අද ඇත්තේ මතකයන් පමණි. සෑම දිනකම එක් පැයක් එයින් බෝට්ටු දෙකක් ඉවත් කර ගොඩ බිමින් ගමනාගමනය නවතා, ගඟ දිගේ යන එන ප්‍රවාහනයට ඉඩ සලසා දෙනු ලැබේ.

වර්ෂා කාලයේදී ගඟේ ජල මට්ටම ඉහළ ගිය විට පාලම් පාරුවට දුෂ්කර කාලයක් එළඹේ. එම කාලය තුලදී පාරු පාලමෙන් බෝට්ටු එකක් හෝ කිහිපයක් මුහුදට ගසාගෙන යයි. මෙම ගසාගෙන යන බෝට්ටු ගසාගෙන යන වේගයට කැඩී බිඳී ගියේ නැතිනම් ඒවා සොයාගෙන විත් නැවත පාලම් පාරුවේ නැංගුරම් ලා දමයි. එසේ නොමැතිව බෝට්ටුව කැඩී බිදී ගියහොත් ඒ වෙනුවට තවත් බෝට්ටුවක් යොදා ගනියි.

පාරු පාලම යැයි පවසන විට පාලම් පාරුවත් මතකයට නැගේ. අතීතයේදී රජුන් ඇතෙක් බරට වස්තුව ලබා දුන් බව වංශකතාවල සදහන් වේ. නමුත් මේ ඇතෙක් බරට වස්තුව මැන්නේ කෙසේදැයි ඔබ සිතා බැලුවා ද? පලමුව ඇතාව පාලම් පාරුවක් මතට නග්ගවා එම පාලම් පාරුව ගිලෙන ප්‍රමාණය ලකුණු කර ගනියි. ඉන්පසු එම ප්‍රමාණයට වස්තුව පාලම් පාරුව මත පැටවූ පසු එය ඇතෙක් බරට වස්තුව ලෙස හැදින්වේ.

පෙරදී කැලණි ගඟ හරහා පාරු පාලමක් ඉදි කෙරූ බව සදහන් කෙරිණි. කැලණි ගඟ හරහා බැඳුණු පලමු යකඩ ගරාදි පාලම ඉදිවූයේ 1895 වසරේදී ය. මෙය නම් කලේ එකල එංගලන්තයේ මහ රැජිණගේ නමිනි. එය වික්ටෝරියා පාලම විය.

'පාරු පාළමෙන් කොළඹට ගැල් පේළිය සැපත් වුණා
ගෑස් පහට ලං වෙනකොට අපි හොඳටම හවස් වුණා
සෙක්කු වීදියේ කම්බා දැක උඹ මට මතක් වුණා
කයිමන් දොරකඩ ඉඳපං මං එන තුරු සෙලෙස්තිනා'





Saturday, December 23, 2017

අල ගෙඩිය, බිත්තරය සහ කෝපි ඇට

කුඩා දියණියක් තම ජීවිතය ගැන බොහෝ කලකිරීමකින් සිටියාය. ඇයට පැමිණෙන ප්‍රශ්න වලට කෙසේ මුහුණ දිය යුතුදැයි ඇයට වැටහුණේ නැත. ප්‍රශ්නයක් කෙසේ හෝ අවසන් වනවාත් සමගම තවත් ප්‍රශ්නයක් පැමිණේ. ඇයට මෙය මහත් ගැටලුවක් වූ නිසාවෙන් ඇය තම පියාගෙන් මේ පිලිබදව විමසීමට තීරණය කලහ.

පියාගෙන් මේ පිලිබඳව විමසූ පසු අරක්කැමියෙක් වූ පියා ඇයව කුස්සිය වෙත රැගෙන ගියේය. ඇයට කිසිවක් නොපවසා භාජන තුනකට ජලය දමා රත් වීමට ඉඩ හැරියේය. ඉන්පසු ඒ එකින් එකට අල ගෙඩියක්, බිත්තරයක් සහ කෝපි ඇට දැමීය.

මේ සියල්ල දෙස නෙත් යොමා සිටි දැරිය බලා සිටියේ තම පියා මේ සිදු කරන්නේ කුමක්දැයි කියාය.

මිනිත්තු කිහිපයකට පමණ පසු උදුන නිවා දැමූ පියා වෙනත් භාජන දෙකකට අල ගෙඩිය හා බිත්තරය දමා කෝප්පයකට කෝපි පානයද දැම්මේය. එසේ දැමූ පසු "දැන් ඔයාට පේන්නේ මොනව ද?" යැයි පියා දියණියගෙන් ඇසීය.

"අල ගෙඩියක් බිත්තරක් කෝපි එකක්" යන්න දියණියගේ ක්ෂණික පිලිතුර විය.

"හොදට ලං වෙලා බලන්න" පියා පැවසුවේය. "අල ගෙඩිය අල්ලලා බලන්න". දියණිය අල ගෙඩිය අල්ලා බැලූ පසු එය හොදින් මෘදුව ඇති බව දැනිණි. බිත්තරය රැගෙන කැඩීමටද පියා ඉන්පසු පැවසුවේය. ඇය එසේ කල විට බිත්තරයේ මධ්‍යය ඝනව ඇති බව දක්නට ලැබුණි. ඉන්පසු කෝපි පානයද තොල ගෑ විට එහි රසය නිසාවෙන් දියණියගේ මුවගට සිනහවක් ද නැගුණි.

"තාත්තේ මොකක් ද මේකෙ තේරුම" දියණිය ඉතා ඕනෑකමින් පියාගෙන් ඇසුවාය.

ඉන්පසු ඔහු මේ සියල්ල පැහැදිලි කලේය. අල ගෙඩිය, බිත්තරය සහ කොපි ඇට එකම තත්ත්ව වලදී විවිධ වූ අයුරින් ප්‍රථිචාර දක්වන ලදි.

අල ගෙඩිය පෙරදී ඉතා ඝනව හා ශක්තිමත්ව තිබූ අතර නටන ජලය හමුවේ එය මෘදු හා දුර්වල විය.

බිත්තරය පහසුවෙන් කැඩෙන බිදෙන සුළු වූ අතර එහි තුනී ඝන තට්ටුව මධ්‍යයේ තිබෙන දියරය ආරක්ෂා කරමින් සිටියේය. නටන ජලය හමුවේ එහි මධ්‍යය ඉතා ඝන විය.

එහෙත් කෝපි ඇට අනෙක් ඒවාට වඩා තරමක් වෙනස් ය. නටන ජලය හමුවේ එය ජලයේ පාට වෙනස් කරමින් අලුතින් දෙයක් නිර්මාණය කලේය.

"මේ අයගෙන් ඔයා කව් ද?" පියා දියණියගෙන් ඇසුවේය. "ප්‍රශ්න කරදර එනකොට ඔයාගෙ ප්‍රතිචාරය කොයි වගේ ද? ඔයා අලගෙඩියක් ද බිත්තරයක් ද එහෙම නැත්තන් කෝපි ඇටයක් ද?"

Saturday, December 16, 2017

අඳ ගායකයා


ඉතාලියේ එක්තරා පවුලකට දාව දරුවෙක් ලැබෙන්නට සිටියේය. එහෙත් එම දරුවා ඉපදීමට පෙරම වෛද්‍යවරු පවසා සිටියේ දරුවා විවිධ වූ ආබාධ සහිතව උපත ලබන බවයි. එහෙයින් කලලය ගබ්සා කරන ලෙස වෛද්‍යවරු දෙමව්පියන්ට දැනුම් දුන්හ. එහෙත් දෙමව්පියන් එයට කැමති වූයේ නැත. ඒ අනුව උපතින්ම දෘෂ්‍යාබාධ ඇතුලු ආබාධ රැසක් සමඟින් මෙම දරුවා මෙලොව එළිය දිටීය. වර්තමානය වන විට දැනට ජීවත්වන විශිෂ්ටතම ටෙනර් ගායකයා ලෙස හේ අවිවාදයෙන් පිලිගනියි. සිංහල නොවන ගායකයන් අතුරින් මාගේ ප්‍රියතම ගායකයා ද මොහුයි. මොහු නමින් ඇන්ඩ්‍රෙයා බොචෙලි.

වයස අවුරුදු 12 දී මොහුගේ පෙනීම සම්පූර්ණයෙන්ම නැති විය. එසේ වූයේ පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ යෙදෙන විට වූ අනතුරක් නිසාවෙනි.

මොහු තමන්ගේ ඒක පුද්ගල ගී ඇතුලත් ඇල්බම් 15ක් ද විශිෂ්ටතම ගී එකතු ඇල්බම් 3ක් ද ඔපෙරා 9ක් ද සම්පාදනය කරන ලදි. ලොව පුරා මෙම තැටි මිලියන 80කට අධික ප්‍රමාණයක විකිණුම් ලැබුණි. ක්ලැසිකල් සංගීතය ජාත්‍යන්තර ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල ඉහලින් තැබීමට මොහුට හැකියාව ලැබුණි.

1998 වසරේදී ලොව හොදම පුද්ගලයන් පනස් දෙනා අතරටද බොචෙලි එක්විය. 1999 වසරේදී හොදම නව නිර්මාපකයා සදහා වූ ග්‍රැමී සම්මානය සදහා නිර්දේශ විය. බොචෙලි සෙලීන් ඩියෝන් සමග එක්ව ගැයූ 'The Prayer' ගීතය සදහා ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මානය හිමිවූ අතර එය ඇකඩමි සම්මානය සදහා ද නිර්දේශ විය.

මොහු Sacred Arias නම් තම ඇල්බමය එලිදැක්වීමත් සමග ගිනස් ලෝක වාර්තා පොතටද තම නම ඇතුලත් කරගැනීමට සමත් විය. එනම්, ඇමරිකානු ක්ලැසිකල් ඇල්බම් ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල එකම අවස්ථාවකදී මුල් ස්ථාන ත්‍රිත්වයම හිමි කර ගැනීමෙනි. ඔහුගේ ඇල්බම් හතක්ම බිල්බෝඩ් ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල පලමු 10 අතරට පැමිණ තිබේ.

Sacred Arias නම් මොහුගේ ක්ලැසිකල් ඇල්බමය මෙතෙක් වැඩිම විකිණුම් ලැබූ ක්ලැසිකල් ඇල්බමය යි. එමෙන්ම Romanza නම් පොප් ඇල්බමය ඉතාලියේ සියලුම සංගීත අංශ වලින් වැඩිම විකිණුම් ලැබූ ඇල්බමය බවට පත්වූ අතර යුරෝපයේ හා බොහෝ ලතින් ඇමරිකානු රටවල්වල විදේශ සංගීතඥයෙකු ලද වැඩිම විකිණුම් ඇල්බමය බවටද පත් විය.

මෙසේ තව තවත් වාර්තා බොහොමයකට හිමිකම් කියන මොහුට සම්මානද එලෙසම බොහෝ හිමිවිය. මා ක්ලැසිකල් සංගීතය කෙරෙහි වඩාත්ම ඇලුම් කිරීමට පටන් ගත්තේ මොහු නිසා බැවින් මෙම කුඩා සටහන ලිවීමි.

යූ ටියුබ් චැනල් - https://www.youtube.com/user/AndreaBocelliVEVO


ඉතිහාසයේ මහා ඝාතන යන්ත්‍රය - ඇලෙක්සැන්ඩර්

වයස අවුරුදු 18 දී අශ්වාරෝහක හමුදාවේ අණදෙන්නාව සිට 20 දී රජකමට පත් ව 26 දී පර්සියානු අධිරාජ්‍යය ජයගෙන 33 දී මියගිය හේ ඇතැමෙකුට ඉතිහාසය බිහි...